Uwagi do leczenia przecwpsychotycznego – „Nie ma zdrowia psychicznego bez zdrowia fizycznego”

Redakcja Lancet – No mental health without physical health LINK: Lancet 2011;377:611

Komentarz w piśmie Lancet poświęcono różnym aspektom leczenia przeciwsychotycznego. W niedawno opublikowanym w Archives of General Psychiatry systematycznym przeglądzie badań przedstawiono dramatyczne skutki kardiometaboliczne stosowania leków przeciwpsychotycznych u osób przyjmujących te preparaty po raz pierwszy. Autorzy pracy donoszą, że średni przyrost masy ciała po 6-8 tygodniach przyjmowania olanzapiny wynosił 5-6 kg. Po 8 tygodniach stosowania olanzapiny, klozapiny, risperidonu lub sulpirydu obserwowano istotny wzrost stężenia insuliny, glukozy, cholesterolu całkowitego, trójglicerydów, peptydu C oraz wzrost insulinooporności, bez istotnych różnic pomiędzy poszczególnymi preparatami.

Połączenie działań niepożądanych leków przeciwpsychotycznych ze złą dietą, brakiem aktywności fizycznej, paleniem tytoniu i innymi czynnikami ryzyka związanymi z chorobami psychicznymi, razem z deprywacją socjoekonomiczną, ma negatywny wpływ na stan kardiometaboliczny chorych. Nie jest zatem zaskoczeniem, że osoby z ciężkimi chorobami psychicznymi żyją 16-25 lat krócej niż przeciętnie osoba populacji ogólnej, a choroba niedokrwienna serca (nie samobójstwa!!!) jest główną przyczyną zgonu.

Obecna strategia  w Wielkiej Brytanii skupia się tylko na jednym czynniku ryzyka wśród pacjentów z chorobami psychicznymi – paleniu tytoniu, co, zdaniem autorów komentarza, stanowi bardzo uproszczone podejście do problemu zdrowia fizycznego w tej grupie chorych. Pierwsze zagadnienie, na jakie należy zwrócić uwagę, to odpowiedzialność za monitorowanie zdrowia i czynników ryzyka kardiometabolicznego chorych. Generalnie jest to rola lekarza pierwszego kontaktu, jednakże niektórzy pacjenci częściej odwiedzają lekarzy psychiatrów i preferują taką opiekę medyczną.

Komunikacja pomiędzy specjalistami stanowi istotny czynnik wpływający na skuteczność opieki nad chorymi. Ważna jest także opieka szpitalna promująca i utrzymująca zdrowie fizyczne pacjentów (np. odpowiednie odżywianie). Poza zmianami organizacyjnymi każdy lekarz musi wziąć odpowiedzialność za zdrowie fizyczne swoich pacjentów. Niepokoi fakt braku odpowiedniego kształcenia lekarzy psychiatrów i pielęgniarek w zakresie zagadnień zdrowia fizycznego. Leki przeciwpsychotyczne niewątpliwie zwiększają ryzyko kardiometaboliczne chorych a ich stosowanie jest konieczne, jednak przewlekła choroba somatyczna nie musi być ceną za utrzymanie dobrego stanu psychicznego.

Opracowane na podstawie: Lancet / 19 lutego 2011
Ewa Kowalik

Dodaj komentarz