Zmiany poziomu cholesterolu na świecie od roku 1980 – systematyczny przegląd danych 3 milionów uczestników badań

Farshad Farzadfar i wsp – National, regional, and global trends in serum total cholesterol since 1980: systematic analysis of health examination surveys and epidemiological studies with 321 country-years and 3.0 million participants LINK: Lancet 2011;377:578

Podwyższony poziom cholesterolu całkowitego w surowicy stanowi poważny czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, który jak się szacuje odpowiada na świecie za około 4,4 miliona zgonów rocznie. Różnice w diecie oraz stosowaniu leków hipolipemizujących doprowadziły do znaczących zmian poziomu cholesterolu w różnych populacjach. Poprzednie analizy przekrojowe opierały się na niewielkiej liczbie danych źródłowych, nie zawsze o charakterze populacyjnym.

W pracy  łamach The Lancet przedstawiono zmiany poziomu cholesterolu całkowitego u osób dorosłych (25-letnich i starszych) w 199 krajach i regionach geograficznych. W analizie uwzględniono dane z publikowanych i niepublikowanych programów pomiaru stanu zdrowia społeczeństw i badań epidemiologicznych (321 krajo-lat oraz 3,0 miliony uczestników).

W roku 2008, standaryzowany względem wieku poziom cholesterolu całkowitego na świecie wynosił 4,64 mmol/L (180 mg/dL) (95% przedział niepewności 4,51–4,76) u mężczyzn oraz 4,76 mmol/L (184 mg/dL) (4,62–4,91) u kobiet. Na poziomie globalnym średnie wartości poziomu cholesterolu całkowitego nie uległy istotnym zmianom od roku 1980 do 2008, zmniejszając się o zaledwie 0,1 mmol/L w przeliczeniu na dekadę, zarówno u mężczyzn jak i u kobiet.

Poziom cholesterolu uległ obniżeniu w regionach o wyższych dochodach (Austarlazja, Ameryka Północna Europa Zachodnia, Centralna i Wschodnia; spadek w tym regionie wynosił około 0,2 mmol/L w przeliczeniu na dekadę u obu płci. Z kolei w krajach wschodniej i południowo-wschodniej Azji oraz Pacyfiku poziom cholesterolu wzrósł o 0,08 mmol/L w przeliczeniu na dekadę  u mężczyzn oraz o 0,09 mmol/L  u kobiet.

Pomimo korzystnych trendów w 2008 roku najwyższy poziom cholesterolu całkowitego nadal notowano w krajach o wysokich dochodach  (regionalna średnia 5,24 mmol/L u mężczyzn oraz 5,23 mmol/L u kobiet). Poziom cholesterolu całkowitego był najniższy w Afryce Subsaharyjskiej (4,08 mmol/L u mężczyzn oraz 4,27 mmol/L u kobiet). A zatem w tym przypadku bogate kraje Zachodu powinny wzorować się na krajach o niskich dochodach a nie odwrotnie.

Opracowane na podstawie: Lancet / 12 lutego 2011
Magdalena Lipczyńska