Profilaktyczne znaczenie błonnika

L. de Koning i F.B. Hu, – Do the health benefits of dietary fiber extend beyond cardiovascular disease? LINK: Arch Intern Med online first

Komentarz redakcyjny na łamach Archives of Internal Medicine poświęcono znaczeniu błonnika w prewencji chorób, a nawet szerzej dla zdrowia. Pomimo powszechnie panującego poglądu o jego jednoznacznie korzystnej roli, z naukowego punktu widzenia  znaczenie błonnika nie jest jednoznacznie ustalone. Co więcej wydaje się, że wyekstrahowanie jego składników z produktu naturalnego nie zapewni obserwowanego w badaniach epidemiologicznych działania ochronnego.

W przytaczanym w tym samym numerze Archives prospektywnym badaniu epidemiologicznym AARP Diet and Health Study obejmującym blisko 400 tys. uczestników wykazano, że w 9 letniej obserwacji  wyższe spożycie produktów zawierających błonnik wiązało się z redukcją śmiertelności całkowitej u mężczyzn i kobiet (o 22% u obu płci). Stwierdzono także zmniejszenie ryzyka zgonu sercowo naczyniowego o 24% u mężczyzn i 34% u kobiet.  Autorzy badania wykazali również, że u mężczyzn błonnik zmniejszał  ryzyko zgonu z powodu nowotworów o 17% (bez analizy poszczególnych rodzajów nowotworów).

W poprzednich badaniach wykazano m.in., że błonnik zmniejsza stężenie glukozy, poprawia profil lipidowy, redukuje stężenie insuliny. Zmniejszeniu stężeń insuliny przypisuje się również efekt hipotensyjny błonnika. W innych wyliczeniach błonnik zmniejszał również ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2. Potwierdzono ochronną rolę błonnika w zapobieganiu nowotworom przewodu pokarmowego.

Najbardziej niezwykłym odkryciem AARP Diet and Health Study, był fakt zależności między ilością spożytego błonnika a zmniejszeniem ryzyka zgonu z powodu chorób infekcyjnych i chorób układu oddechowego. Autorzy stawiają hipotezę o antyoksydacyjnym i przeciwzapalnym działaniu składników produktów ziarnistych. Bardziej szczegółowe badania powinny te hipotezę zweryfikować

Poczynione obserwacje podkreślają zasadność spożycia produktów pełnoziarnistych w prewencji szeregu chorób, nie tylko układu krążenia, ale również nowotworowych i być może chorób o podłożu zapalnym.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 14 lutego 2011
Marek Kowrach