Nigdy nie jest za wcześnie! Dane potwierdzające celowość szybkiego kierowania chorych z ostrymi zespołami wieńcowymi do pracowni hemodynamicznej

G. Biondi-Zoccai, A. Abbate, G. Sangiorgi – It’s never too early! Evidence for rushing your acute coronary patients to the cath lab LINK: Eur H Journal 2011;32:15

Omawiany komentarz redakcyjny odnosi się do opublikowanej w European Heart Journal przez Katritsis i wsp.pracy „Optymalny czas wykonania koronarografii i ewentualnej interwencji w ostrych zespołach wieńcowych bez uniesienia odcinka ST”.

Kardiolodzy inwazyjni i kardiolodzy pracujący w oddziałach intensywnej opieki kardiologicznej ufają umiejętnościom zabiegowym swoim lub swoich kolegów i preferują szybkie potwierdzenie lub wykluczenie w koronarografii ostrego zespołu wieńcowego bez uniesienia odcinka ST (OZW NSTEMI), zamiast pasywnego podejścia „czekaj i obserwuj”. Czy posiadamy dane uzasadniające strategię tak szybkiego postępowania zabiegowego?

Opublikowane wyniki meta-analizy porównującej wczesne postępowanie inwazyjne ze strategią opóźnionej diagnostyki koronarograficznej u pacjentów z OZW NSTEMI dostarczają odpowiednich dowodów.  Wprawdzie ryzyko zgonu, zawału serca, krwawienia oraz konieczności powtórnej angioplastyki było podobne u chorych diagnozowanych wcześnie inwazyjnie i zachowawczo, ale  wczesne postępowanie inwazyjne wiązało się z istotnym zmniejszeniem częstości nawrotów niedokrwienia i skróceniem czasu hospitalizacji. Warto przy tym odnotować, że 24% chorych, u których koronarografię wykonano wcześnie i 29% chorych, u których koronarografię wykonano później, leczono następnie zachowawczo.

Autorzy komentarza podkreślają znaczenie poczynionych obserwacji. Ich zdaniem wczesne wykluczenie istotnych zmian miażdżycowych u pacjentów z wysokim ryzykiem krwawienia umożliwia dokonanie zmian w terapii, mających na celu zminimalizowanie ryzyka zagrażającego życiu krwawienia. Z kolei stwierdzenie np. niedrożności gałęzi okalającej (często manifestujące się zmianami w EKG bez uniesienia odcinka ST pomimo pełnościennego niedokrwienia) i jej udrożnienie może zapobiegać procesowi niekorzystnej przebudowy i mieć działanie antyarytmiczne.

Wczesna koronarografia powinna być zatem uwzględniona w rekomendacjach postępowania z chorymi z OZW NSTEMI i wysokim lub umiarkowanym ryzykiem niedokrwienia mięśnia serca lub krwawienia. Przyjęcie do oddziału intensywnego nadzoru kardiologicznego lub oddziału zachowawczego i opóźniona diagnostyka inwazyjna może być rezerwowana dla pacjentów z niskim ryzykiem niedokrwienia lub przeciwwskazaniami do wykonania wczesnej koronarografii, tj. anafilaksją po środkach kontrastowych w wywiadzie, ciężką skazą krwotoczną lub zaawansowaną niewydolnością nerek.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / Styczeń 2011
Ewa Kowalik