Przyjmowanie inhibitorów dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4) a zakażenia dróg oddechowych – analiza VigiBase

M.J. Willemen i wsp – Use of dipeptidyl peptidase-4 inhibitors and the reporting of infections: a disproportionality analysis in the world health organization VigiBase LINK: Diabetes Care 20011;34:369

Na łamach Diabetes Care przedstawiono analizę powikłań infekcyjnych podczas farmakoterapii  cukrzycy. Analizę przeprowadzono w oparciu o bazę danych Światowej Organizacji Zdrowia raportującą niepożądane działania leków (VigiBase, the World Health Organization-Adverse Drug Reactions (WHO-ADR)). Powstała ona w oparciu o zgłoszenia niepożądanych działań leków przez lekarzy, farmaceutów, a także pacjentów.

Z lat 1999-2010 wybrano 305 415 tysięcy raportów dotyczących  działań niepożądanych leków hipoglikemizujących, w tym  8083 dotyczących bezpośrednio niepożądanych działań inhibitorów dipeptydylopeptydazy-4 (DPP-4). Około 3% powikłań tej grupy leków zgłoszono jako powikłania infekcyjne. Wyliczone ryzyko względne zgłoszenia takiego powikłania było dla omawianej grupy leków 2,3-krotnie większe w odniesieniu do przyjętego za poziom referencyjny ryzyka dla metforminy. Istotnie większe ryzyko wystąpienia infekcji stwierdzono również dla tiazolidinedionów (1,3-razy) oraz insuliny (1,5-razy).

Okazało się, że inhibitory DPP-4 aż 12,3-krotnie zwiększały ryzyko zgłoszenia infekcji górnych dróg oddechowych (zapalenie zatok i zapalenie gardła). Wzrost tego rodzaju infekcji stwierdzono również u osób leczonych tiazolidinedionami, jednocześnie trzema lekami doustnymi i u osób leczonych insuliną (współczynniki ryzyka zakresie 1,5-2,5). Infekcje dolnych dróg oddechowych częściej zgłaszano jako formę reakcji niepożądanej dla osób leczonych insuliną.

Z przedstawionych danych (nawet uwzględniając błędy metodologiczne związane z formowaniem tej bazy) wynika, że leczenie inhibitorami dipeptydylopeptydazy-4 wyraźnie sprzyja infekcjom górnych dróg oddechowych, prawdopodobnie o etiologii wirusowej. Autorzy wskazują w tym kontekście  na właściwości tych leków modulujące czynność układu immunologicznego. Hamowanie dipeptydylopeptydazy w układzie immunologicznym (limfocyty T) może indukować sekrecję czynnika transformującego beta 1, a hamować sekrecję cytokin prozapalnych. Zagadnienie  to wymaga dalszych prac i określenia fizjologicznych zależności między lekami blokującymi DPP-4 a układem odpornościowym.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / Styczeń 2011
Marek Kowrach