Leczenie przeciwdepresyjne u osób z przewlekłymi chorobami somatycznymi – metaanaliza

David Taylor – Pharmacological interventions for people with depression and chronic physical health problems: systematic review and meta-analyses of safety and efficacyrn LINK: Brit J Psy 2011;198;179

Depresja wykazuje silny związek  z wieloma chorobami somatycznymi, w tym z cukrzycą, reumatoidalnym zapaleniem stawów, stwardnieniem rozsianym, niewydolnością serca, nadciśnieniem, chorobą niedokrwienną serca, POChP i niewydolnością nerek. Współwystępowanie depresji i przewlekłych chorób somatycznych wiąże się z gorszym stanem funkcjonalnym i rokowaniem. Osoby z depresją nawet trzykrotnie rzadziej przestrzegają zaleceń terapeutycznych.

Skuteczne leczenie depresji mogłoby poprawić stan funkcjonalny oraz jakość życia osób z przewlekłymi chorobami. Brytyjski instytut NICE (National Institute for Health and Clinical Excellence) ogłosił w 2009 roku wytyczne dotyczące tego problemu. W ramach tej inicjatywy opublikowano meta-analizę badań nad skutecznością i bezpieczeństwem leczenia przeciwdepresyjnego u osób z chorobami przewlekłymi.

Do analizy włączono 63 badania obejmujące 5794 pacjentów. W badaniach kontrolowanych placebo wykazano znaczące korzyści aktywnego leczenia w odniesieniu do remisji objawów lub odpowiedzi na leczenie. Wskaźniki względnego ryzyka wyniosły odpowiednio: dla leków z grupy SSRI RR = 0.81 (95% CI 0.73–0.91) i RR = 0.83 (95% CI 0.71–0.97); dla leków trójcyklicznych RR = 0.70 (95% CI 0.40–1.25) i RR = 0.55 (95% 0.43–0.70).

Obie grupy leków były gorzej tolerowane od placebo, wskaźniki ryzyka przerwania badania z powodu działań niepożądanych wyniosły odpowiednio RR = 1.80 (95% CI 1.16–2.78) i RR = 2.00 (95% CI 0.99–3.57).  Tylko w przypadku SSRI odnotowano poprawę jakości życia. W badaniach bezpośrednio porównujących obie grupy leków nie wykazano różnic w zakresie skuteczności i akceptacji leczenia.

W podsumowaniu autorzy stwierdzają, że leki przeciwdepresyjne są skuteczne, choć nie zawsze dobrze tolerowane, u pacjentów z przewlekłymi chorobami somatycznymi. Żadna grupa leków nie wykazuje wyraźnej przewagi, ale SSRI wydają się być lepiej tolerowane i mogą poprawiać jakość życia. Mimo obaw związanych z możliwością działań niepożądanych i interakcji, nie powinno się rezygnować z leczenia przeciwdepresyjnego u osób z chorobami somatycznymi.

Opracowane na podstawie: British Journal of Psychiatry / Marzec 2011
Marcin Sokołowski