Czas od początku objawów do interwencji u kobiet i mężczyzn z zawałem serca

Padma Kaul i wsp – Temporal trends in patient and treatment delay among men and women presenting with ST-elevation myocardial infarction LINK: Am Heart J 2011;161:91

Na łamach American Heart Journal ukazała się praca Kaul i wsp. na temat czasu od objawów do rozpoczęcia leczenia u kobiet i mężczyzn z zawałem serca z uniesieniem odcinka ST (STEMI).

W ciągu ostatnich dziesięciu lat dokonał się znaczny postęp w leczeniu zawału serca. Czas do rozpoczęcia leczenia jest ważnym czynnikiem rokowniczym w STEMI, zarówno w przypadku chorych leczonych farmakologicznie, jak i inwazyjnie. Nie wiadomo jednak, czy podobnie jak w przypadku wielu innych czynników także i tutaj występują różnice między kobietami a mężczyznami.

Wyniki poprzednich badań wskazują, że opóźnienie w rozpoczęciu leczenia po zawale serca jest większe u kobiet. Być może wynika to z faktu, że nie zdają sobie one sprawy z ryzyka sercowo-naczyniowego i rzadziej wiążą swoje dolegliwości z chorobami układu krążenia. Kaul i wsp. ocenili trendy czasowe dotyczące czasu do rozpoczęcia leczenia u kobiet i mężczyzn leczonych w szpitalach w Edmonton (Kanada).

Do badania włączono dwie grupy chorych obu płci. Pierwsza, licząca 753 chorych leczona była z powodu STEMI w latach 2000-2002, druga, licząca 885 chorych – w latach 2006-2008.   Wykazano, że w obu badanych  grupach kobiety z STEMI były starsze od mężczyzn i miały więcej chorób współistniejących.

W latach 2000-2002 średni czas od wystąpienia objawów do pierwszego kontaktu z personelem medycznym wynosił 84 minuty u mężczyzn i 121 minut u kobiet. W latach 2006-2008 zmniejszył się do odpowiednio  59 i 81 minut (p<0,01), a zatem nadal był istotnie dłuższy u kobiet. Dodatkowo, mediana czasu upływającego od przybycia do ośrodka interwencyjnego do interwencji (door-to-baloon) była także znacząco dłuższa u kobiet.

W analizie wieloczynnikowej płeć żeńska wiązała się z opóźnieniem kontaktu z personelem medycznym o ok. 27 minut oraz ok. 13-minutowym opóźnieniem interwencji.  A zatem, choć w ciągu ostatniej dekady nastąpiła poprawa w zakresie czasu do rozpoczęcia leczenia w STEMI, to jednak kobiety nadal dłużej zwlekają ze zwróceniem się o pomoc, a następnie dłużej czekają na interwencję.

Opracowane na podstawie: American Heart Journal / Styczeń 2011
Magdalena Piątkowska