Jak przedstawiać ryzyko sercowo-naczyniowe pacjentowi ?

P. Asaria i D.P. Francis – Heart Forecast for cardiovascular risk assessment LINK: Heart 2011;97:173

Krótki komentarz redakcyjny na łamach The Heart poświęcono sposobom przedstawiania pacjentom ryzyka sercowo-naczyniowego. Wbrew pozorom jest to problem poważny – od tego jak pacjent zrozumie czekające go w przyszłości zagrożenie, zależeć będzie jak  zmodyfikuje swój tryb życia i będzie przestrzegać schematów farmakoterapii.

Przykładem z życia codziennego są ograniczenia jakie jest w stanie zaakceptować społeczeństwo w związku z zagrożeniem terrorystycznym (chociaż ryzyko indywidualne z nim związane jest w zasadzie bardzo niskie). Pomimo o wiele wyższego indywidualnego zagrożenia o wiele trudniej wpłynąć na modyfikację diety i zwiększenie aktywności fizycznej podając jedynie informację o zwiększonym ryzyku sercowo-naczyniowym.

Niewystarczające jest przedstawienie choremu informacji o względnym wzroście ryzyka. Ryzyko bezwzględne może skuteczniej motywować, ale również w tym względzie dochodzi do swoistego targu między wewnętrznym wzorem pojmowania ryzyka a rzeczywistym zagrożeniem. W ten sposób nawet dość duże ryzyko może być bagatelizowane.

Ta sama informacja przedstawiona w odmienny sposób może zostać inaczej odebrana. Można np. poinformować chorego, że okresie 10-letnim incydent kardiologiczny wystąpi u 15 na 100 podobnych do niego osób lub że w ciągu roku  incydent taki zdarzy się u średnio 1,5 osoby na 100. W pierwszym przykładzie ryzyko jest dość odległe, w drugim liczba incydentów wydaje się mała.

Wells i wsp. proponują, aby indywidualne zagrożenie przedstawiać nieco inaczej, zestawiając je  osobą o optymalnym profilu ryzyka. Porównanie z użyciem specjalnego wykresu określane jest przez autorów mianem „prognozy pogody dla serca” (Heart Forecast). Pacjent otrzymuje informację o wieku w jakim musiałby być  „idealny pacjent”,  aby jego ryzyko wynikające  tylko z wieku było równe aktualnemu ryzyku badanej osoby. W ten sposób określany jest „wiek naczyniowy” danego pacjenta. Tak przedstawione zagrożenie może być bardziej zrozumiałe i skuteczniej mobilizować do zmian stylu życia,i przestrzegania zaleceń lekarskich i obniżenia w ten sposób swojego „wieku naczyniowego”.

Opracowane na podstawie: Heart / Styczeń 2011
Marek Kowrach