Nadciśnienie tętnicze w krajach Europy Centralnej i Wschodniej – wyniki badania BP-CARE

Guido Grassi i wsp – Blood pressure control and cardiovascular risk profile in hypertensive patients from central and eastern European countries: results of the BP-CARE study LINK: Eur Heart J 2011;32: 218

Do chwili obecnej europejskie dane dotyczące zależności pomiędzy nadciśnieniem a innymi czynnikami ryzyka oraz wskaźniki kontroli ciśnienia tętniczego  pochodziły przede wszystkim z zachodniej części kontynentu. Informacji na temat krajów Europy Centralnej i Wschodniej było stosunkowo niewiele .

Z tym większym zainteresowaniem warto zapoznać sie z wynikami badania Blood Pressure control rate and CArdiovascular Risk profilE (BP-CARE), którego celem było zebranie informacji na temat kontroli ciśnienia tętniczego w tej części kontynentu.  BP-CARE to otwarte przekrojowe badanie  chorych z rozpoznaniem nadciśnienia samoistnego, leczonych hipotensyjnie, pozostających pod opieką specjalistów i lekarzy ogólnych  z 9 krajów (Albanii, Białorusi, Bośni, Republiki Czeskiej, Łotwy, Rumunii, Serbii, Słowacji i Ukrainy).

W badaniu wzięło udział około 800 lekarzy. Każdy z nich miał za zadanie włączyć do  analizy co najmniej 10 kolejnych kobiet i mężczyzn w wieku 30-75 lat. Oceny ryzyka sercowo-naczyniowego dokonano na podstawie wywiadu, wartości ciśnienia tętniczego i oceny uszkodzenia narządów wewnętrznych.

Ostatecznie do analizy włączono 7860 chorych w wieku średnio 60.1 lat, w większości (83.5%) pozostających pod opieką specjalistów. Wartości ciśnienia w takcie wizyty w gabinecie lekarskim wyniosły średnio 149.3/88.8 mmHg. Około 70% znajdowało sie w grupie bardzo wysokiego ryzyka. Badanie elektrokardiograficzne wykonano u 99% chorych, echokardiograficzne u 65%, badanie usg tętnic szyjnych u 24%, badanie dna oka u 68%. Badanie w kierunku mikroalbuminurii wykonano u 10%. U około 1/5 chorych wykonano ambulatoryjne monitorowanie ciśnienia tętniczego krwi (ABPM).

Pomimo szerokiego zastosowania kombinacji leków (87% chorych), kontrolę ciśnienia tętniczego w gabinecie lekarskim (<140/90 mmHg) uzyskano u zaledwie 27.1% chorych. Zgodnie z wynikami ABPM kontrolę wartości ciśnienia (<130/80 mmHg) uzyskano u 35.7% badanych. Wskaźniki kontroli ciśnienia różniły się w poszczególnych krajach (najlepiej w Republice Czeskiej – 51%, najgorzej na Ukrainie – 16.5%). Gorzej kontrolowano wartości skurczowego niż rozkurczowego ciśnienia tętniczego oraz u chorych bardziej zagrożonych (z licznymi czynnikami ryzyka, chorobą wieńcową, po udarze  lub z niewydolnością nerek). Nieznacznie lepsze wyniki uzyskiwali lekarze specjaliści.

Podsumowując, kontrola ciśnienia w krajach  Europy Centralnej i Wschodniej jest niezadowalająca (podobnie jak w krajach Europy Zachodniej). Należy pamiętać, ze podane wskaźniki kontroli odnoszą się do leczonych pacjentów ze znanym nadciśnieniem, a więc nie uwzględniają osób z nadciśnieniem nierozpoznanym lub nieleczonym. Pomimo, że w zaleceniach ESC rekomenduje się rutynowe wykonywanie testów w kierunku mikroalbuminurii (a jest to badanie proste, tanie i  o istotnym znaczeniu prognostycznym) lekarze z tej części Europy   zalecali je rzadko. Z kolei kombinacje leków stosowali częściej niż ich odpowiednicy z zachodniej części kontynentu.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / Styczeń 2011
Magdalena Lipczyńska