Nadumieralność osób z chorobami psychicznymi

D. Lawrence, S. Kisely i J. Pais – The epidemiology of excess mortality in people with mental illness LINK: Can J Psychiatry 2010;55:752 (dostępny pełen tekst)

Na łamach Canadian Journal of Psychiatry przedstawiono przegląd badań poświęconych umieralności osób  z zaburzeniami psychicznymi.

W wielu rejestrach chorych z zaburzeniami psychicznymi, zarówno hospitalizowanych jak  i leczonych ambulatoryjnie, stwierdzono istotnie zwiększone standaryzowane współczynniki umieralności w tej populacji. Wśród chorych hospitalizowanych współczynniki były 2-3 krotnie większe w porównaniu z populacją ogólną, a wśród chorych leczonych z powodu zaburzeń psychicznych ambulatoryjnie, współczynniki te były wyższe około 1,5-krotnie.

Ważną grupę przyczyn stanowiły zgony nienaturalne, wśród których samobójstwa stanowiły około 75%, wypadki około 25%, a zabójstwa 1%. Zgony w powyższym mechanizmie nie stanowią jednak głównej pod względem liczebnym przyczyny przedwczesnych zgonów chorych z zaburzeniami psychicznymi. Dominują bowiem przyczyny naturalne: choroby układu krążenia, w tym udary mózgu, przewlekłe choroby płuc i infekcje.

Należy przy tym odnotować, że częstość występowania chorób układu sercowo-naczyniowego w populacji ogólnej uległa w ostatnich dekadach zmniejszeniu, natomiast w populacji chorych z zaburzeniami psychicznymi utrzymuje się na stałym, wyższym poziomie. Częstość występowania nowotworów prawdopodobnie jest zbliżona do częstości w populacji ogólnej, jednak ponieważ wykrywane są później, cechują je wyższe wskaźniki śmiertelności.

W jednej z metaanaliz standaryzowany współczynnik umieralności u chorych ze schizofrenią wyniósł 2,5. W schizofrenii nadmiar zgonów spowodowany był w 1/3  przyczynami nienaturalnymi, a w 2/3 przyczynami naturalnymi. W chorobach afektywnych w jednym z badań umieralność w grupie mężczyzn była ponad trzykrotnie większa, a w grupie kobiet 1,7 krotnie. Powyższe statystyki tłumaczy, przynajmniej częściowo, większa częstość palenia, nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich, a także ignorowanie przez lekarzy problemów somatycznych u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi.

Dane epidemiologiczne wskazują zatem na pilną konieczność prowadzenia w populacji osób z chorobami  psychicznymi zintegrowanej opieki medycznej, w której priorytetowym elementem będą badania skriningowe, profilaktyka i leczenie chorób organicznych.

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / Grudzień 2010
Marek Kowrach