HDL a ryzyko sercowo-naczyniowe w świetle najnowszych badań

Jay Heinecke – HDL and Cardiovascular-Disease Risk – Time for a New Approach? LINK: N Eng J Med 2010;364:170

Na łamach New England Journal of Medicine (NEJM) ukazał się komentarz Jaya Heinecke dotyczący  związku poziomu HDL z ryzykiem sercowo-naczyniowym. Jak pisze autor dane kliniczne i epidemiologiczne wskazują na silny związek niskiego poziomu cholesterolu HDL ze wzrostem ryzyka choroby wieńcowej. Informacje te, łącznie z danymi o wysokim ryzyku rezydualnym u osób z chorobą wieńcową leczonych statynami, skutkują wzrostem zainteresowania metodami podwyższającymi poziom HDL.

Nie jest jasne, jak HDL wpływa na progresję lub regresję zmian miażdżycowych u ludzi. Hipoteza wysuwana  na podstawie badań na zwierzętach i hodowlach komórkowych zakłada, że HDL powoduje wypływ cholesterolu z komórek piankowatych w zmienionych miażdżycowo naczyniach, zmniejszając zawartość cholesterolu i stan zapalny inicjowany przez makrofagi.

W opublikowanej w NEJM pracy Khery i wsp. analizowali zdolność HDL ludzkiej surowicy do powodowania wypływu cholesterolu z komórek piankowatych. Wykazali, że zdolność ta była w sposób odwrotny zależna od zaawansowania choroby wieńcowej. O zdolności do wypłukiwania cholesterolu z makrofagów nie decyduje zatem tylko poziom HDL w surowicy ale i jego funkcjonalność. Obserwowaną zależność może więc tłumaczyć wpływ zapalenia i innych czynników ryzyka choroby wieńcowej na konwersję HDL do nie działającej kardioprotekcyjnie formy dysfunkcjonalnej.

Zagrożenie incydentami wieńcowymi istnieje w takej sytuacji nawet przy prawidłowych poziomach HDL i apoliporoteiny A-I – głównego komponentu białkowego HDL. Na powstawanie dysfunkcjonalnego HDL może mieć wpływ uszkodzenie oksydacyjne. Niewiele wiadomo na temat funkcji białek innych niż apolipoproteina A-I , będących składową prawidłowego i nieprawidłowego HDL.  Konieczne są dalsze badania identyfikujące białka i inne czynniki modyfikujące funkcję HDL.

Opracowane na podstawie: NEJM / 13 stycznia 2011
Magdalena Piątkowska