Co nowego w leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego u dzieci?

Jerome O. Klein – Is Acute Otitis Media a Treatable Disease? LINK: N Eng J Med 2010;364:168

W  New England Journal of Medicine ukazał się edytorial Jerome’a O. Kleina dotyczący aktualnych trendów w leczeniu ostrego zapalenia ucha środkowego u dzieci.

Przed erą antybiotykoterapii ostre zapalenie ucha u dzieci było ciężką chorobą, obarczoną dużym ryzkiem powikłań. Wprowadzenie antybiotyków pozwoliło na złagodzenie przebiegu choroby i stało się standardem postępowania.

Już od lat 80-tych  dwudziestego wieku w Europie Zachodniej sugerowano jednak, że niektóre dzieci z ostrym zapaleniem ucha środkowego mogą być obserwowane, otrzymać leki przeciwbólowe i krople do nosa, a antybiotyk włączyć należy przy braku poprawy po trzech lub więcej dniach. W 2004 w wytycznych American Academy of Pediatrics i American Academy of Family Physicians pojawiły się rekomendacje zalecające obserwację wybranych dzieci z ostrym zapaleniem ucha środkowego.

Podejście do leczenia tej choroby zmieniało się z biegiem lat z kilku powodów. Po pierwsze, obecnie więcej dzieci jest badanych przez lekarza, a więc większe jest prawdopodobieństwo rozpoznania łagodnej postaci choroby. Poza tym, aktualnie diagnozuje się zapalenia ucha za pomocą otoskopu, co z kolei może prowadzić do zbyt pochopnego postawienia rozpoznania u niespokojnych dzieci z niepewnymi objawami otoskopowymi. Zmieniła się również flora bakteryjna najczęściej wywołująca zapalenia ucha, co wiąże się z relatywnie łagodnym przebiegiem choroby. Obecnie powikłania zapalenia ucha środkowego występują prawie wyłącznie u dzieci, które żyją w regionach o ograniczonym dostępie do opieki medycznej.

W takiej sytuacji pojawiła się potrzeba przeprowadzenia badania o adekwatnej metodologii, weryfykującego realne korzyści kliniczne antybiotykoterapii u dzieci z potwierdzonym zapaleniem ucha środkowego. W randomizowanym badaniu autorów z Pittsburgha i Turku (Finlandia), które ukazało się w tym samym numerze NEJM, wykazano znaczną korzyść ze stosowania amoksycyliny z kwasem klawulanowym w porównaniu z placebo u dzieci diagnozowanych otoskopowo przez doświadczonych laryngologów (choć stan wielu dzieci z grupy otrzymującej placebo również się poprawił). A zatem dzieci z pewnym rozpoznaniem ostrego zapalenia ucha środkowego mogą zdrowieć szybciej, jeśli dostaną odpowiedni antybiotyk.

Opracowane na podstawie: NEJM / 13 stycznia 2011
Magdalena Piątkowska