Naturalna historia miażdżycy – wyniki badania PROSPECT

Gregg W. Stone i wsp – A Prospective Natural-History Study of Coronary Atherosclerosis LINK: N Engl J Med 2011;364:226

Zakłada się, że u chorych po przebytym ostrym incydencie wieńcowym nawracające niedokrwienie mięśnia sercowego może być spowodowane ponownym zwężeniem w miejscu poprzedniej interwencji, obecnością niestabilnych zmian o innej lokalizacji lub progresją miażdżycy. Brak jednak prospektywnych danych dotyczących przyczyn nawrotów incydentów wieńcowych.

W badaniach patologicznych wykazano, że najczęstszą przyczyną zawału serca i zgonu sercowego jest pęknięcie blaszki bogatej w lipidy z cienką okrywą włóknistą. Do niedawna nie była jednak możliwa prospektywna ocena tego typu zmian in vivo. Bardzo duże zainteresowanie powinno więc wzbudzić przeprowadzone w 37 ośrodkach europejskich i amerykańskich  prospektywne badanie Providing Regional Observations to Study Predictors of Events in the Coronary Tree (PROSPECT).

Jego celem było zbadanie naturalnej historii zmian miażdżycowych i identyfikacja  zmiennych klinicznych i związanych z morfologią blaszki zwiększających ryzyko incydentów kardiologicznych. W badaniu uczestniczyło 697 osób z ostrymi zespołami wieńcowymi, poddanych badaniu koronarograficznemu i ultrasonografii wewnątrznaczyniowej po przezskórnej interwencji na naczyniu wieńcowym. W trakcie obserwacji oceniano, czy kolejne poważne incydenty sercowo-naczyniowe (zgony sercowe, zatrzymania akcji serca, zawały serca oraz rehospitalizacje z powodu niestabilnej choroby wieńcowej) były spowodowane zmianami w miejscu poprzednio poddanym interwencji, czy też wcześniej nie leczonymi.

W trakcie bez mała 3.5-letniej obserwacji (mediana) poważne incydenty wystąpiły u 20.4% uczestników badania. U 12.9% oceniono, że za ich wystąpienie odpowiedzialna była zmiana w miejscu wcześniejszej interwencji a u 11.6% zmiana o innej lokalizacji. Zmiany o innej lokalizacji odpowiedzialne za wystąpienie kolejnych zdarzeń były zazwyczaj wyjściowo zmianami angiograficznie łagodnymi (zwężenie średnio 32%) ale o dużej powierzchni blaszki i cienką okrywą włóknistą. 

A zatem u chorych po ostrych zespołach wieńcowych należy z równą troską odnosić się do zmian poprzednio poddanych interwencji jak i łagodnych angiograficznie zmian o innej lokalizacji, powiem są one w podobnej proporcji odpowiedzialne za kolejne incydenty wieńcowe. W ocenie ryzyka pomocna może być ultrasonografia wewnątrzwieńcowa.

Opracowane na podstawie: NEJM / 20 stycznia 2011
Magdalena Lipczyńska