BMI a śmiertelność

A.Berrington de Gonzalez i wsp – Body-Mass Index and mortality among 1.46 million white adults LINK: N Engl J Med 2010;363:2211

Wskaźniki otyłości są często krytykowane ze względu na ich ogólny charakter i brak precyzyjnej relacji pomiędzy nimi a ryzykiem powikłań. Jednym z częściej stosowanych mierników otyłości jest wskaźnik masy ciała (BMI). Na łamach New England Journal of Medicine ukazała się metaanaliza 19 prospektywnych, trwających przynajmniej 5 lat (mediana 10 lat) obserwacji epidemiologicznych osób w wieku 19-84 lat.

W powstałej w ten sposób bazie danych uwzględniono dane 1,46 miliona osób rasy kaukaskiej. W tracie obserwacji zmarło 160087 osób, w tym 35369 osób wyjściowo niepalących i zdrowych. Zebrane dane potwierdziły nieliniowy charakter zależności między BMI a śmiertelnością.

W całej analizowanej grupie najniższą standaryzowaną śmiertelność odnotowano przy wartościach BMI w granicach 20-24,9 kg/m2. U osób wyjsciowo niepalących i zdrowych ryzyko zgonu rosło zarówno dla BMI poniżej jak i powyżej tych wartości (u kobiet z nadwagą o około 11%, o 25% w przypadku BMI 30-35, oraz 58% w przypadku BMI 35-40). Niewielki, około 14% wzrost ryzyka zgonu stwierdzono także dla BMI w zakresie 18,5-19,9.  a w przypadku  BMI 15-18,4 wzrost ryzyka wynosił 47%. Podobne zależności odnotowano u mężczyzn.

Zależność między BMI a ryzykiem zgonu wyraźnie zależała od wieku. Silniejszy związek między BMI >25,0 a zgonem stwierdzano u osób młodych i w wieku średnim, a słabiej wyrażoną zależność dla badanych wyjściowo w wieku >70 lat. Dla osób z nadwagą i otyłych związane z otyłością zagrożenie stanowiły przede wszystkim choroby układu sercowo-naczyniowego. W przypadku BMI <20 najwyższe ryzyko dotyczyło zgonów z innych przyczyn.

Wyniki analizy na dużej grupie badanych potwierdzają zatem, że optymalnym dla zdrowia zakresem BMI są wartości 20-25,0. Powyżej i poniżej nich ryzyko zgonu rośnie na kształt krzywej J.

Opracowane na podstawie: NEJM / 2 grudnia 2010
Marek Kowrach