Odległe następstwa posocznicy – groźne i niedoceniane

Derek C. Angus – The lingering consequences of sepsis. A hidden public health disaster? LINK: JAMA 2010;304:1833

W Journal of American Medical Association warto zwrócić uwagę na edytorial podsumowujący aktualną wiedzę na temat odległych następstw posocznicy. Z amerykańskich statystyk wynika, że rokrocznie zapada na nią 750 000 mieszkańców USA. Z uwagi na dynamikę choroby, w centrum zainteresowania pozostają czynniki wpływające na wczesne przeżycie. Okazuje się jednak, że nie mniej istotne mogą być odległe powikłania.

W 1997 roku Quartin i wsp. wykazali podwojenie ryzyka zgonów w okresie 5 lat po hospitalizacji z powodu sepsy. Z kolejnych badań wynikało, że osoby, które przebyły sepsę, borykają się z przewlekłymi problemami somatycznymi i poznawczymi. Iwashyna i wsp., których artykuł ukazał się w tym samym wydaniu czasopisma, przeprowadzili badanie kohortowe na licznej grupie starszych Amerykanów z posocznicą w wywiadach.

Wykazali, że następstwem sepsy był znamienny wzrost ilorazu szans powikłań somatycznych i poznawczych, który utrzymywał się przez cały 8-letni okres obserwacji. Przykładowo, ryzyko wystąpienia średnio ciężkich i ciężkich zaburzeń poznawczych wzrosło 3-krotnie, zatem ekstrapolując te dane na ogólną populację USA można przyjąć, że każdego roku posocznica może być przyczyną 20 000 nowych przypadków otępienia w tym kraju.

Metodyka badania uniemożliwiała formułowanie ostatecznych wniosków dotyczących zależności przyczynowo-skutkowej. Nie można więc wykluczyć istotnego wpływu czynników zakłócających (np. złych warunków zdrowotnych już przed zachorowaniem na sepsę). Jeśli przyczyną przewlekłego pogorszenia stanu zdrowia była rzeczywiście posocznica, to otwarte pozostaje pytanie o to, w jakim mechanizmie. Czy było to następstwo uszkodzenia mięśni i nerwów w przebiegu zapalenia, niedokrwienie, czy też następująca po nim reperfuzja? Niezależnie od odpowiedzi wydaje się, że odległe konsekwencje posocznicy są znacznie groźniejsze, niż powszechnie sądzono.

Opracowane na podstawie: JAMA / 27 października 2010
Krzysztof Kurek