Akupunktura w rehabilitacji pacjentów po udarze mózgu: przegląd randomizowanych badań klinicznych

Jae Cheol Kong i wsp – Acupuncture for functional recovery after stroke: a systematic review of sham-controlled randomized clinical trials LINK: Can Med Assoc J 2010;182:1723 (dostępny pełen tekst)

Na łamach Canadian Medical Association Journal ukazała się praca Jae Cheol Konga i wsp. na temat zastosowania akupunktury w rehabilitacji pacjentów po udarze mózgu. Akupunktura jest często stosowana jako dodatkowa terapia zarówno w rehabilitacji chorych po udarze mózgu, jak i w innych schorzeniach neurologicznych czy chorobach układu mięśniowo-szkieletowego. Prawdopodobne mechanizmy działania akupunktury obejmują stymulację proliferacji komórek nerwowych i plastyczności neuronów, redukcję reakcji zapalnej po niedokrwieniu i prewencję apoptozy neuronalnej.

Celem pracy była ocena efektywności akupunktury w rehabilitacji poudarowej. Autorzy przeanalizowali 25 baz danych i 12 głównych czasopism dotyczących tradycyjnej medycyny koreańskiej. Kryteria włączenia do analizy spełniło tylko 10 z 664  badań, w tym 7 badań w ostrej i podostrej fazie po udarze oraz 3 badania w fazie przewlekłej. Badania włączone do analizy były kontrolowane placebo, co w tym przypadku oznacza leczenie pozorowane (sham treatment) – wprowadzanie igieł w nieodpowiednie punkty,  zbyt powierzchownie lub użycie niewłaściwych igieł.

Meta-analiza pięciu badań oceniających  funkcjonowanie i jakość życia chorych  nie wykazała znaczącej statystycznie różnicy na korzyść akupunktury.  Również w trzech badaniach oceniających wyniki stosowania akupunktury w dłuższym odstępie czasu po udarze mózgu nie stwierdzono korzyści. Jedynie dwa badania wykazały skuteczność akupunktury u chorych po udarze mózgu, jednak ich metodyka pozostawia pewne wątpliwości.

Autorzy zaznaczają, że ze względu na małą ilość i nie zawsze dobrą jakość badań także ich meta-analiza ma ograniczoną wartość. Dlatego też w dyskusji, oprócz prostej nieskuteczności samego zabiegu, przytaczają inne możliwe wyjaśnienia wyników, np. zbyt późne rozpoczęcie zabiegów po udarze, zbyt mała ilość sesji czy pozytywny efekt zabiegów pozorowanych.

Opracowane na podstawie: Canadian Medical Associaton Journal / Listopad 2010
Magdalena Piątkowska