HbA1C – czy użyteczny marker w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego u osób bez cukrzycy?

D. Preiss i N. Sattar – HbA1c: a useful cardiovascular risk marker in those without diabetes? LINK: Diabetologia 2010;53:2468

Szereg badań epidemiologicznych potwierdza zależność między stężeniem glukozy a ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego. W trwającym już 24 lata badaniu  Reykjavik Prospective Study, przyrost glikemii mierzony 1 h po posiłku o 1 mmol/l, łączył się z 3% wzrostem ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego.

Ostatnio proponowane rozpoznawanie cukrzycy na podstawie poziomu hemoglobiny glukozylowanej HbA1C >6,5% rodzi pytanie, czy ten sam marker metabolizmu glukozy, odzwierciedlający przecież jej 3-miesięczne średnie stężenie, może być użyteczny w ocenie ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego. Czy także wartości HbA1C w zakresie uznawanym obecnie za prawidłowy mogą służyć do  stratyfikacji ryzyka?

Problemy te rozpatrują w komentarzu redakcyjnym na łamach Diabetologii D. Preiss i N. Sattar. Dane z metaanalizy Sarwar i wsp. wskazują, że 1% przyrost poziomu HbA1C zwiększa ryzyko zdarzeń wieńcowych o 20%.  W prospektywnym badaniu Atherosclerosis Risk in Communities  zakresy stężeń HbA1C: 5,5-5,9%; 6,0-6,4% i >6,5% zwiększały ryzyko wystąpienia epizodów wieńcowych (w odniesieniu do poziomu kontrolnego: 5,0-5,4%) o odpowiednio  23%, 78% i 95%.

Przedstawiona w tym samym numerze Diabetologii analiza badania INTERHEART potwierdza powyższe obserwacje. Porównano w nim, po uwzględnieniu wielu zmiennych, poziomy HbA1C u pacjentów ze świeżym zawałem mięśnia serca i odpowiednio dobraną pod względem płci i wieku grupą kontrolną. Wyższe o 1% stężenie hemoglobiny glukozylowanej oznaczało o 19% większe ryzyko zawału mięśnia serca. Zależność ta miała większą siłę u osób bez wcześniej rozpoznawanej cukrzycy i w młodszych grupach wiekowych (tj. poniżej 55 roku dla kobiet i <65 roku  życia dla mężczyzn).

Dane te mogą wskazywać na użyteczność pomiarów HbA1C w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego. Wymaga to jednak dalszych badań, bo dotychczasowe modele prognozowania ryzyka sercowo-naczyniowego nie zyskiwały na znacznej skuteczności po uwzględnieniu w modelu poziomów HbA1C.

Opracowane na podstawie: Diabetologia / Grudzień 2010
Marek Kowrach