Standardy postępowania w cukrzycy: za i przeciw

R. Kahn – Guidelines: we’ll always need them, we sometimes dislike them, and we have to make them better LINK: Diabetologia 2010;53:2280 (dostępny pełen tekst)

Na łamach Diabetologii, w artykule redakcyjnym przedstawiono dyskusję, jaka się toczy wokół standardów praktyki medycznej, w tym standardów w diabetologii. Część osób uważa, że standardy ograniczają możliwość niezależnego kierowania się wiedzą w praktyce klinicznej, zawężając pole widzenia lekarza. Dodatkowo, sformułowane zalecenia opierają się ostatecznie na opinii ich autorów, co niesie ze sobą subiektywność interpretacji.

Przykładem trudności napotykanych przez autorów standardów są wyniki badań UKPDS i ADVANCE wskazujące na długotrwałe korzyści intensywnego leczenia hipoglikemizującego w prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego i sprzeczne z nimi lub niejednoznaczne rezultaty ACCORD i VADT.  Tworzone standardy muszą pogodzić i niejako  uogólnić często sprzeczne wyniki badań.

Kolejnym powodem krytyki jest uproszczenie postępowania w określaniu algorytmu leczenia cukrzycy typu 2 i brak zróżnicowania postępowania w poszczególnych grupach chorych.  Polemizują z tym autorzy komentarza, wskazując szereg kontrargumentów. Po pierwsze standardy budowane są w oparciu o konkretną wiedzę, podsumowującą praktykę badań klinicznych. Pozwalają na ocenę bezpieczeństwa poszczególnych terapii i ich długoterminowej skuteczności. Ważny element to porządkowanie praktyki. Upowszechnione zostaną więc działania, których efektywność kliniczna została potwierdzona, a przestaną być stosowane terapie o wątpliwej skuteczności lub nawet szkodliwe.

Ostatni argument tłumaczy sposób tworzenia standardu. Nie jest to  tylko analiza statystyczna, ale szereg decyzji o wyborze badań, decyzji  interpretujących je,  podejmowanych przez grupę ekspertów. Subiektywność w tym zakresie powinna być  maksymalnie ograniczona.

Wydaje się zatem, że mimo słów krytyki, w wielu dziedzinach medycyny, w tym diabetologii, standardy odgrywają ważną rolę  zarówno w zakresie rozpoznawania, jak i diagnostyki oraz leczenia, tworząc opartą na dowodach opinię grona ekspertów, którą należy uwzględnić w praktyce.

Opracowane na podstawie: Diabetologia / Listopad 2010
Marek Kowrach