Nadzorowany wysiłek fizyczny lekiem na cukrzycę typu 2 – nowe dane

R.J. Sigal i G.P. Kenny – New evidence for the value of supervised exercise training in type 2 diabetes mellitus LINK: Arch Intern Med. 2010;170:1790

Fakt pozytywnego wpływu aktywności fizycznej na stan zdrowia, zwłaszcza u chorych na cukrzycę, znany jest od dawna. Dokumentowanie tego wpływu to jednak kwestia ostatnich lat.

Zagadnieniu temu poświęcono komentarz redakcyjny na łamach Archives of Internal Medicine. Autorzy przypominają, że korzyści metaboliczne w grupie chorych na cukrzycę typu 2 przynoszą zarówno ćwiczenia aerobowe jak i siłowe, a wysiłek o charakterze mieszanym może oddziaływać synergistycznie.

W opublikowanym w 2007 roku badaniu The Diabetes Aerobic and Resistance Exercise 251 pacjentów z cukrzycą typu 2 w wieku 39-70 lat randomizowano do ćwiczeń aerobowych, siłowych, mieszanych oraz do grupy kontrolnej, oczekującej na program aktywności fizycznej. Program ćwiczeń przeprowadzano 3x w tygodniu pod nadzorem osobistych trenerów. Po 22 tygodniach, w odniesieniu do kontroli, w grupie ćwiczeń aerobowych i siłowych stwierdzono redukcję poziomu HbA1C o około 0,5%, a w grupie ćwiczeń mieszanych prawie o 1%.

Podobne konkluzje przynoszą rezultaty badania  prezentowanego w tym samym numerze Archives of Internal Medicine -The Italian Diabetes and Exercise Study (IDES). W badaniu tym 606 chorych na cukrzycę typu 2 randomizowano do grupy kontrolnej i grupy nadzorowanego wysiłku fizycznego, w której 2x w tygodniu chorzy wykonywali zestawy ćwiczeń siłowych i aerobowych. Obydwie grupy odbywały co 3 miesiące odpowiednie sesje edukacji terapeutycznej poświęcone aktywności fizycznej i leczeniu cukrzycy. Badanie trwało rok i w obu grupach odnotowano wzrost poziomu aktywności fizycznej. W grupie nadzorowanego wysiłku stwierdzono dodatkowo redukcję poziomu HbA1C względem grupy kontrolnej o 0,3%. Towarzyszyła temu  poprawa kondycji fizycznej, siły mięśniowej, wartości ciśnienia tętniczego, stężeń lipidów, obwodu talii, markerów stanu zapalnego. Oceniane 10-letnie ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych uległo zmniejszeniu.

Dane te wskazują, że nadzorowany wysiłek fizyczny  powinien być oferowany wszystkim chorym na cukrzycę typu 2,  jako interwencja o skuteczności potwierdzonej na zasadach Evidence Based Medicine. Miejsce takiego postępowania w systemie opieki zdrowotnej (łącznie z ewentualnym finansowaniem) powinno byc analogiczne do rehabilitacji kardiologicznej w przypadku osób po incydentach sercowo-naczyniowych.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 8 listoapada 2010
Marek Kowrach