Nowe leki przeciwpłytkowe

Michael A. Gaglia i wsp – Novel antiplatelet therapy LINK: Am Heart J 2010;160:595

Na łamach American Heart Journal ukazał się interesujący artykuł  autorstwa Michaela Gaglia, Stevena Manoukiana i Rona Waksmana, poświęcony aktualnej wiedzy na temat terapii przeciwpłytkowej w oparciu o ostatnio przeprowadzone badania kliniczne..

W  CURRENT-OASIS 7 u osób z ostrym zespołem wieńcowym (ACS)  porównano wysokie i niskie dawki klopidogrelu – odpowiednio 600 mg (nasycająca) i 150 mg (podtrzymująca przez 1 tydzień, następnie 75 mg) oraz 300 mg (nasycająca) i 75 mg (podtrzymująca) odnotowując istotne ograniczenie liczby przypadków zakrzepicy w stencie i incydentów niepożądanych (przede wszystkim zawałów serca) w grupie leczonej wysoką dawką klopidogrelu. Korzyści te ograniczyły się jednak tylko do podgrupy poddanej zabiegowi PCI.

Prasugrel porównywano bezpośrednio z klopidogrelem u chorych z ACS poddawanych PCI (badanie TRITON-TIMI 38). W obserwacji 15-miesięcznej prasugrel spowodował istotne zmniejszenie częstości występowania podstawowego punktu końcowego (9.9% vs 12.1%, HR 0.81, P≤0.001). Stało się to jednak kosztem istotnie większej liczby krwawień, zwłaszcza  związanych z zabiegami pomostowania tętnic wieńcowych  (13.4% vs 3.2%, HR 4.73, P≤0.001). Brak jest danych dotyczących zastosowania prasugrelu u chorych z ACS nie leczonych PCI (trwa próba TRILOGY ACS).

Elinogrel to w odróżnieniu od klopidogrelu i prasugrelu odwracalny antagonista P2Y12. Leku nie został do chwili obecnej zbadany w próbach fazy 3.  W badaniu fazy 2 Early Rapid Reversal of Platelet Thrombosis with Intravenous Elinogrel before PCI to ERASE-MI nie odnotowano zwiększenia liczby powikłań krwotocznych. Elinogrel wydaje się być skuteczny u osób nie reagujących (“non-responders”) na klopidogrel.

Ticagrelor to również odwracalny inhibitor P2Y12. W badaniu klinicznym fazy 3 – PLATO u chorych z ACS ticagrelor (dawka nasycająca 180-mg oraz dawka podtrzymująca 90 mg dwa razy dziennie) porównano z klopidogrelem (odpowiednio 300-mg i 75-mg). W rocznej obserwacji ticagrelor istotnie ograniczył występowanie podstawowego złożonego punktu końcowego (9.8% vs 11.7%, HR 0.84, P≤0.001), zakrzepicy w stencie  (1.3% vs 1.9%, P = 0.009) oraz wszystkich zgonów (4.5% vs 5.9%, P≤0.001), w porównaniu z klopidogrelem. Istotnym kosztem zwiększonej skuteczności był wzrost liczby krwawień wewnątrzczaszkowych (0.1% vs 0.01%, P≤0.02).

Kolejnym przedstawionym w publikacji lekiem jest cangrelor – lek stosowany parenteralnie, odwracalnie blokujący receptor P2Y12 i nie wymagający aktywacji metabolicznej. Cangrelor badano niedawno w próbach 3 fazy, m.in.  CHAMPION-PCI , nie wykazując różnic w porównaniu z klopidogrelem w odniesieniu do podstawowego punktu końcowego (7.5% vs 7.1%, P = 0.59), co zdaniem autorów artykułu poddaje w wątpliwość zasadność jego stosowania.

Substancja SCH 530348 to doustny antagonista receptora dla trombiny PAR-1 uzyskana ze związku noszącego nazwę himbacyna, a występującego w australijskich magnoliach. Obecnie toczą się dwa badania kliniczne fazy 3 TRA 2P–TIMI 50 oraz TRACER, które dostarczą danych na temat jego skuteczności w grupie ponad 30,000 chorych.

W podsumowaniu autorzy stwierdzają, że określenie  dokładnego miejsca nowych leków przeciwpłytkowych  w armentarium terapeutycznym wymaga jeszcze dalszych badań.

Opracowane na podstawie: American Heart Journal / Październik 2010
Magdalena Lipczyńska