Ryby, tłuszcz rybi a ciąża

E. Oken i M.B. Belfort – Fish, fish oil, and pregnancy LINK: JAMA 2010;304:1717

Tłuszcz rybi, a w szczególności wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega -3 (PUFA), wydają się odgrywać istotną rolę w dojrzewaniu embrionów i odpowiednim kształtowaniu się ich ośrodkowego układu nerwowego.  Udział kwasów omega-3 w dojrzewaniu układu nerwowego jest szczególnie duży w drugiej połowie ciąży i w okresie niemowlęcym. Badania obserwacyjne sugerują też, że spożycie tłuszczów rybich zmniejsza ryzyko wystąpienia depresji poporodowej.   Z tego powodu kobietom w ciąży zaleca się jedzenie odpowiedniej ilości ryb. Jednakże szacunkowe dane wskazują, że dzienne spożycie kwasu dokozaheksaenowego u kobiet w ciąży w USA wynosi 73 mg/dobę, przy zalecanej dawce 200 mg/dobę.

Rozwiązaniem mogą być suplementy PUFA. Wyniki nowych badań nad suplementacją kwasów tłuszczowych omega-3 w ciąży omawiają E.Oken i M.B. Belfort w komentarzu redakcyjnym na łamach Journal of the American Medical Association (JAMA). Autorzy przytaczają wyniki prezentowanego w   JAMA badania DOMino, którego celem była ocena wpływu suplementacji kwasów omega-3 w ciąży (800 mg kwasu dokozaheksaenowego i 100 mg kwasu eikozapentaenowego) na rozwój neuropsychologiczny dzieci.

W 18 miesiącu życia na podstawie odpowiednich skali: Bayley Scales of Infant and Toddler Development oceniono m.in. zdolności poznawcze i językowe dzieci. Nie stwierdzono  istotnych różnic między grupą dzieci, których matki przyjmowały lub nie przyjmowały suplementacji kwasów tłuszczowych omega-3 (zdaniem autorów stosowana skala mogła okazać się niewystarczająco czuła). Nie stwierdzono również istotnych różnic w częstości depresji poporodowej (9.7% vs 11.2%), ale aż o 50% zmniejszyła się liczba dzieci przedwcześnie urodzonych.

W innych kontrolowanych badaniach wykazano, że podawanie  w okresie ciąży kwasu dokozaheksaenowego wiąże się z wydłużeniem okresu ciąży o 2-8 dni. Stwierdzono także, że suplementacja PUFA może korzystnie wpłynąć na wskaźniki rozwoju dzieci przedwcześnie urodzonych.

Zdaniem autorów komentarza, w świetle wyników badania DOMino aktualne są obecne zalecenia spożywania  w ciąży 200 mg/dobę PUFA w postaci ryb (gatunków o niskim ryzyku akumulacji rtęci) lub w postaci suplementów. Ewentualne korzyści wyższych dawek  powinny być potwierdzone kolejnymi badaniami.

Opracowane na podstawie: JAMA / 20 października 2010
Marek Kowrach