Trendy śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych a nadciśnienie tętnicze w populacji czeskiej

Renata Cifkova i wsp – Longitudinal trends in cardiovascular mortality and blood pressure levels, prevalence, awareness, treatment, and control of hypertension in the Czech population from 1985 to 2007/2008 LINK: J Hypertens 2010;28:2196

W krajach Europy Zachodniej od roku 1970 odnotowywano istotne spadki śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych, podczas gdy w krajach Europy Środkowo-Wschodniej aż do początku lat 90-tych XX wieku obserwowano jej ciągły wzrost. Pierwszym badaniem, które wykazało spadek zależnej od wieku śmiertelności spowodowanej chorobami sercowo-naczyniowymi w tym regionie było polskie badanie autorstwa Zatońskiego i wsp. Wykazano w nim ponad 20% spadek śmiertelności z powodu choroby niedokrwiennej serca u mężczyzn i kobiet w średnim wieku w latach 1991-1994.

Obecnie regiony Europy cechujące się największą śmiertelnością to nie tylko nadal Europa Środkowa i Wschodnia, ale również Grecja, Portugalia oraz wybrane regiony południowej Hiszpanii i Włoch. Dla polskich czytelników interesujące mogą okazać się dane pochodzące od naszych południowych sąsiadów. Na łamach Journal of Hypertension ukazał się bowiem artykuł poświęcony ocenie śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych oraz problemowi nadciśnienia tętniczego w populacji czeskiej w latach 1985-2007/2008.

Badaniem objęto populację 13 972 mężczyzn i kobiet w wieku 25-64 lata. W ramach badania w latach 1985,1988,1992, 1997/1998, 2000/2001 oraz 2007/2008 przeprowadzono 6 niezależnych przekrojowych ankiet populacyjnych. Wyniki pracy pokazały, że od 1985 utrzymywał się ciągły liniowy spadek całkowitej śmiertelności z powodu chorób sercowo-naczyniowych, choroby niedokrwiennej serca i udaru mózgu (p<0.001). Co ważne, w ocenianym okresie odnotowano istotny trend spadkowy średnich  wartości skurczowego (ze 133.6±20.2mmHg do 129.5±18.5mmHg; p<0.001) i rozkurczowego ciśnienia tętniczego (z 84.1±11.3mmHg do 82.5±10mmHg; p<0.001).

Autorzy badania zwracają uwagę, że mężczyźni niezależnie od wieku mieli istotnie wyższe wartości ciśnienia tętniczego i częściej u nich stwierdzano nadciśnienie tętnicze. Co natomiast istotne z klinicznego punktu widzenia, u obu płci wzrosła świadomość nadciśnienia tętniczego  (mężczyźni z 41.4% do 68.4%; kobiety z 58.9% do 71.4%; P<0.001) i liczba osób stosujących leki przeciwnadciśnieniowe (mężczyźni z 21.1 do 58.2%, kobiety z 38.9 do 58.9%; u obu płci p<0.001). Znalazło to swoje odzwierciedlenie w istotnej poprawie wskaźników kontroli ciśnienia tętniczego. Wzrosła ona bowiem z 3.9% do 24.6%.

Autorzy przypominają, że wśród 9 czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych zidentyfikowanych w badaniu INTERHEART najsilniejszym było właśnie ciśnienie tętnicze i to już w zakresie wartości określanych jako prawidłowe (skurczowe ciśnienie tętnicze >115mmHg). W podsumowaniu autorzy artykułu podkreślają zatem, że właśnie poprawa kontroli  nadciśnienia tętniczego mogła znacząco przyczynić się do spadku śmiertelności spowodowanej chorobami sercowo-naczyniowymi w Republice Czeskiej.

Opracowane na podstawie: Journal of Hypertension / Listopad 2010
Justyna Rybicka