Czy z polifarmakoterapii u osób starszych można skutecznie przeciwdziałać?

Doron Garfinkel i Derelie Mangin – Less is more. Feasibility study of a systematic approach for discontinuation of multiple medications in older adults. Addressing polypharmacy LINK: Arch Intern Med 2010;170:1648

W Archives of Internal Medicine warto zwrócić uwagę na wyniki badania autorstwa Garfinkel i Mangin, będącego przykładem skutecznej walki z polifarmakoterapią u osób starszych.

Polifarmakoterapia i błędny dobór leków są powszechne w starszych grupach wiekowych, paradoksalnie bardziej podatnych na działania niepożądane i interakcje. Wykazano już związek pomiędzy polifarmakoterapią a większym prawdopodobieństwem znalezienia się w domu opieki długoterminowej, upośledzeniem sprawności ruchowej, chorobowością, ryzykiem hospitalizacji i śmiertelnością.

W jednym z wcześniejszych badań kluczem do sukcesu w walce z polifarmakoterapią u rezydentów domów opieki długoterminowej okazał się algorytm GP-GP (Good Palliative-Geriatric Practice), opracowany z myślą o stopniowym zmniejszaniu liczby stosowanych leków. Autorki omawianej pracy podjęły próbę zweryfikowania wartości tego algorytmu u osób w podeszłym wieku z ogólnej populacji.

Średni wiek 70 osób, które wzięły udział w projekcie, wynosił 82.8 roku. Dwie trzecie uczestników miało co najmniej 3, a co czwarta nie mniej niż 5 jednocześnie występujących chorób. Średnia liczba leków w przeliczeniu na osobę wynosiła 7.7.

Protokół badania przewidywał odstawienie łącznie 311 leków u 64 osób (58% stosowanych leków, średnio  4.4 leku u każdego z uczestników). Uwzględniając niepowodzenia odstawienia i przypadki braku zgody uczestników na odstawienie poszczególnych leków, sukces osiągnięto w 81% przypadków. W 2% przypadków zaistniała potrzeba ponownego włączenia odstawionego leku. Nie zaobserwowano żadnych istotnych powikłań związanych z interwencją. Co więcej, 88% uczestników zaobserwowało u siebie istotną poprawę ogólnego stanu zdrowia. Biorąc pod uwagę powyższe wyniki trudno polemizować z autorkami pracy, które dowodzą, że mniej oznacza niekiedy więcej.

Opracowane na podstawie: Jama Internal Medicine / 11 pazdziernika 2010
Krzysztof Kurek