Czy aspiryna chroni przed rakiem jelita grubego? Potrzeba twardych dowodów

Robert Benamouzig i Bernard Uzzan – Aspirin to prevent colorectal cancer: time to act? LINK: Lancet online first

W The Lancet opublikowano pracę autorstwa Rothwella i wsp., podsumowującą 20-letnią historię badań nad  wpływem aspiryny na zapadalność i śmiertelność z powodu raka jelita grubego. Komentarz do tej pracy wyszedł spod pióra Benamouziga i Uzzana i ukazał się w tym samym wydaniu czasopisma.

Rothwell i wsp. korzystali z rejestrów zgonów i rozpoznań raka w Anglii i Szwecji, gdzie w latach 80-tych i 90-tych 20 wieku przeprowadzono 5 badań z randomizacją na łącznej grupie 14 033 osób. Analiza po około 20 latach przedłużonej obserwacji uczestników tych badań wykazała, że stosowanie aspiryny wiązało się z obniżeniem odległego ryzyka wystąpienia raka jelita grubego (współczynnik ryzyka [hazard ratio – HR] 0.76, 95% CI: 0.60-0.96) i śmiertelności z powodu tej choroby (HR 0.65, 0.48-0.88), zaś okres od rozpoczęcia podawania leku do wystąpienia jego ochronnego działania wynosił 7-8 lat. Optymalna dawka aspiryny zawierała się w zakresie od 30 do 75 mg dziennie.

Chemoprewencja okazała się skuteczna w zmniejszaniu ryzyka raków proksymalnego (o 55%), ale nie dystalnego odcinka jelita grubego. Dotychczas tylko w jednej pracy z randomizacją wykazano zależność pomiędzy aspiryną a ryzykiem prawostronnego, ale nie lewostronnego raka jelita grubego. Potwierdzenie tej obserwacji w kolejnych badaniach mogłoby zadecydować o dołączeniu aspiryny do skriningowej sigmoidoskopii w programach prewencji onkologicznej.

Pomimo wielu atutów pracy Rothwella i wsp., brakuje w niej odpowiedzi na szereg ważnych pytań. Nie wiadomo między innymi, czy wzrost wykrywalności raka jelita grubego u osób otrzymujących aspirynę nie jest wtórny do konieczności częstszego wykonywania endoskopii z powodu krwotocznych powikłań chemoprewencji. Podsumowując, aktualna wiedza uzasadnia prewencyjne stosowanie aspiryny w grupach wysokiego ryzyka. Wciąż jednak czekamy na oficjalne stanowisko dotyczące roli leku w chemoprewencji raka jelita grubego w ogólnej populacji.

Opracowane na podstawie: Lancet / 22 października
Krzysztof Kurek