Wzrost masy ciała matki w ciąży a waga urodzeniowa noworodka

Neal Halfon i wsp – Gestational weight gain and birthweight LINK: Lancet 2010;376:937

Na łamach The Lancet ukazał się komentarz Neala Halfona i Michaela C Lu do pracy Davida Ludwiga i Janet Currie poświęconej zależności pomiędzy przyrostem masy ciała w ciąży a masą urodzeniową noworodka. Autorzy analizy na podstawie retrospektywnych danych dotyczących ponad pół miliona amerykańskich kobiet wykazali, że między tymi dwoma parametrami istnieje związek: każdy dodatkowy kilogram u ciężarnej kobiety zwiększał wagę urodzeniową noworodka o około 7,35 g. Dzieci matek, które w ciąży przytyły 20-22 kg i ponad 24 kg ważyły około 100 i 150 g więcej niż noworodki matek, których masa ciała wzrosła w ciąży o 8-10 kg.

Uzyskane wyniki są w pełni zgodne z wcześniejszymi obserwacjami. Przykładowo w pracy przeglądowej Viswanathan i wsp. przedstawiono dwadzieścia pięć badań wskazujących na związek między wzrostem masy ciała w ciąży a wagą urodzeniową noworodka. Inna udokumentowana zależność to relacja pomiędzy masą ciała w ciąży a makrosomią i hipertrofią płodu.

Jak podkreślają Neal Halfon i Michael C Lu, badanie Ludwiga i Currie jest wartościowe zarówno ze względu na wielkość badanej grupy, jak również obecność par rodzeństwa, umożliwiającą analizę różnic rodzinnych i genetycznych.   Trzeba pamiętać, że duża masa urodzeniowa związana jest ze zwiększonym ryzykiem cesarskiego cięcia, pęknięcia krocza trzeciego i czwartego stopnia, krwotoku poporodowego i innych powikłań u matki oraz dystocji barkowej i urazu okołoporodowego u płodu.

W USA ponad jedna trzecia kobiet o prawidłowej masie ciała i ponad połowa kobiet z nadwagą i otyłością nadmiernie przybiera na wadze podczas ciąży. Informacja o związanych z tym zagrożeniach ma zatem duże znaczenie praktyczne.

W badaniu Ludwig i Currie brakuje danych na temat wpływu masy ciała ciężarnych na inne punkty końcowe, takie jak otyłość u dzieci. Warto jednak wiedzieć, że badanie Avon Longitudinal Study of Parents and Children wykazało, że zbyt duża masa ciała w ciąży była związana z większą ilością tkanki tłuszczowej, wyższym ciśnieniem skurczowym, poziomem CRP, interleukiny 6 i leptyny, niższym poziomem HDL i apolipoproteiny A1 w wieku 9 lat.

Z powyższych rozważań wynika zatem konieczność opracowania bardziej efektywnej strategii populacyjnej propagującej zdrowie prekoncepcyjne, a także wiedzę na temat prawidłowej masy ciała przed i w czasie ciąży.

Opracowane na podstawie: Lancet / 18 września 2010
Magdalena Piątkowska