Doustne bisfosfoniany a ryzyko raka przełyku, żołądka i jelita grubego

Jane Green i wsp – Oral bisphosphonates and risk of cancer of oesophagus, stomach, and colorectum: case-control analysis within a UK primary cohort LINK: BMJ 2010;341:c4444 (dostępny pełen tekst)

W British Medical Journal opublikowano wyniki badania przeprowadzonego w celu oceny związku pomiędzy stosowaniem doustnych bisfosfonianów a ryzykiem raka. Doniesienia na temat wzrostu ryzyka raka przełyku wśród osób stosujących leki z tej grupy pojawiły się stosunkowo niedawno. Chcąc je zweryfikować,  autorzy z Wielkiej Brytanii przeprowadzili zagnieżdżone badanie przypadek-kontrola, w ramach którego do każdej z 2954 osób powyżej 40 roku życia z rakiem przełyku, 2018 osób z rakiem żołądka oraz 10 641 osób z rakiem jelita grubego, rozpoznanymi w okresie od 1995 do 2005 roku dobierali 5 zdrowych osób, zgodnych pod względem wieku, płci, praktyki lekarskiej i czasu obserwacji.

W tej populacji oceniano liczbę zrealizowanych recept na doustne bisfosfoniany. U osób, które zrealizowały choć 1 receptę, względne ryzyko raka przełyku było znamiennie wyższe od obserwowanego u osób nie stosujących doustnych bisfosfonianów (1.30, 95% przedział ufności 1.02-1.66). Zrealizowanie co najmniej 10 recept wiązało się ze znamiennie większym, względnym ryzykiem raka przełyku (1.93, 1.37-2.70) niż zrealizowanie 1-9 recept (0.93, 0.66-1.31). Analogicznie, czynnikiem zwiększonego ryzyka raka przełyku był czas trwania terapii (> 3 lat, względne ryzyko 2.24 [1.47-3.43] w porównaniu z nie stosowaniem leków z analizowanej grupy. Ryzyko raka przełyku związane z doustnymi bisfosfonianami nie podlegało wpływowi żadnego z licznych analizowanych czynników zakłócających (m.in. wiek, BMI, palenie, spożywanie alkoholu, przyjmowane leki).

W badaniu nie wykazano związku pomiędzy stosowaniem leków a rakiem żołądka i jelita grubego.

Jak piszą autorzy, rak przełyku jest w populacji krajów rozwiniętych stosunkowo rzadki, cechuje się jednak złym rokowaniem. Zapadalność  w wieku 60-79 lat wynosi około 1  na 1000 osób w okresie 5 lat. Przy stosowaniu przez taki sam okres bisfosfonianów zapadalność zwiększy sie do 2 na 1000 osób. Niezbędne są dalsze badania dla potwierdzenia lub wykluczenia zaobserwowanej zależności, a także ustalenia ryzyka związanego z poszczególnymi lekami i ich postaciami farmaceutycznymi.

Opracowane na podstawie: BMJ / 2 września 2010
Krzysztof Kurek