Astma – historia i kontrowersje

Ian Whitmarsh – The art of medicine: rnAsthma and the value of contradictionsrn LINK: Lancet 2010;376:764

Na łamach The Lancet ukazała się praca Iana Whitmarsha na temat historii astmy i jej postrzegania przez współczesne społeczeństwo.   Astma jest jednostką niejednoznaczną nawet dla współczesnej medycyny. Częstość jej występowania wzrasta, zwłaszcza w regionach miejskich oraz w krajach szybko rozwijających się.

Statystyki te próbowano wyjaśniać na kilka sposobów. „Hipoteza higieniczna” sugeruje, że nowoczesny tryb życia związany jest z małą ekspozycją na infekcje w młodym wieku, co prowadzi do nadwrażliwości na alergeny. Według innej teorii rozwój astmy związany jest ze wzrostem zanieczyszczenia powietrza. Część epidemiologów twierdzi, że choroba jest tylko częściej rozpoznawana, ze względu na większą świadomość zarówno lekarzy jak i pacjentów oraz postęp w technikach diagnostycznych, jaki dokonał się w ciągu ostatnich trzydziestu lat.

Warto wiedzieć, że w dziewiętnastym wieku astma była uważana za rodzaj neurozy bądź fizjologiczną predyspozycję dziedziczoną lub związaną ze stresem w dzieciństwie i leczono ją lekami stymulującymi lub uspokajającymi, dietą, steroidami i różnymi środkami tonizującymi. W połowie wieku dziewiętnastego uważano astmę za chorobę układu nerwowego, płuc lub układu krążenia, przy czym każda lokalizacja posiadała osobną definicję.

W drugiej połowie dziewiętnastego wieku, wraz z powstaniem respirometru i mikroskopu pojawiły się nowe możliwości diagnostyczne. Astmę definiowano jako chorobę układu nerwowego, gdy nie znajdowano zmian patologicznych lub jako alergiczną, gdy nie stwierdzano obecności drobnoustrojów.

Spór na temat etiologii astmy do dziś nie jest zakończony, pomimo stosowania nowych technik diagnostycznych. Nadal istnieją różne możliwości badania (i rozumienia) astmy – w odniesieniu do układu odpornościowego, oddechowego, interakcji geny – środowisko czy demografii i choć kryteria rozpoznania uległy zmianie, to jednak nadal są niejednoznaczne i brakuje zunifikowanej definicji astmy.

Opracowane na podstawie: Lancet / 4 września 21010
Magdalena Piątkowska