Metformina a ryzyko niedoboru witaminy B12

Jolien de Jager i wsp – Long term treatment with metformin in patients with type 2 diabetes and risk of vitamin B-12 deficiency: randomised placebo controlled trial LINK: BMJ 2010;340:c2181

Na łamach British Medical Journal przedstawiono wyniki obserwacji prowadzonej w ramach projektu leczenia insuliną chorych na cukrzycę typu 2, poświęconej wpływowi metforminy na ryzyko wystąpienia niedoboru witaminy B12. W ramach wspomnianego  badania 390 pacjentom chorym na cukrzycę typu 2 do leczenia insuliną dołączano w randomizowanej próbie metforminę lub placebo.

W trakcie ponad 4-letniej obserwacji systematycznie oznaczano stężenie witaminy B12, kwasu foliowego i homocysteiny. Za niedobór witaminy B12 uznano stężenie poniżej 150 pmol/l,  niskie stężenia zdefiniowano jako 150-220 pmol/l.

W trakcie badania w grupie leczonych metforminą stwierdzono stałe obniżanie się poziomu witaminy B12. Leczenie metforminą wiązało się z obniżeniem stężenia witaminy B12  o 89,8 pmol/l.  Z kolei w grupie placebo odnotowano jej niewielki wzrost o 0,2 pmol/l.  Pod koniec badania odsetek osób z niedoborem witaminy wyniósł 2,7% w grupie placebo, a w grupie metforminy 9,9%. Niskie stężenia witaminy B12 obserwowano u odpowiednio 7% vs 18,2% badanych. Nie stwierdzono natomiast istotnych statystycznie różnic w stężeniach kwasu foliowego.  Stężenie witaminy B12 miało ścisły związek z poziomem homocysteiny, który niezależnie od sposobu leczenia (metformina vs placebo) był wyższy u osób z niedoborem lub niskimi stężeniami B12.

Należy zatem pamiętać, że długie leczenie metforminą powoduje redukcję  stężenia witaminy B12 i równocześnie spowoduje  istotny wzrost poziomu homocysteiny.  Według opinii autorów u pacjentów leczonych przewlekle metforminą należy zatem okresowo wykonywać oznaczenia poziomów witaminy B12 i w przypadku wykrycia jej niedoboru rozpocząć leczenie.

Opracowane na podstawie: BMJ / 20 maja 2010
Marek Kowrach