O nowym rozumieniu diety – wieloletnia obserwacja w ramach Nurses’ Health Study

M. Miller – Hold the patty, not the lettuce. Processing foods for over a quarter century in the Nurses’ Health Study LINK: Circulation 2010;122:859

M. Miller na łamach Circulation komentuje wyniki niemal półwiecznej obserwacji w ramach Nurses Health Study. Długi czas badania jest jednym z elementów, który gwarantuje rzetelną ocenę wpływu na stan zdrowia czynników wymagających takiej perspektywy czasowej, w tym wpływu diety na choroby układu krążenia.

W prezentowanej analizie zastosowano niestandardowe podejście, porównując porcje spożytych pokarmów białkowych i  oceniając m.in. wpływ spożywania różnej ilości produktów z mięsa czerwonego (w tym mięsa przetworzonego). Autorzy wyszli bowiem z założenia, iż  w praktyce zmiana rodzaju spożywanego białka jest łatwiejsza do osiągnięcia, niż tradycyjne zalecenia liczenia wartości kalorycznej i sybstytucji tłuszczy przez weglowodany złożone.

W pracy wykazano, że spożywanie dwóch porcji mięsa czerwonego dziennie w porównaniu z ilością mniejszą niż pół porcji kojarzyło się ze zwiększeniem ryzyka choroby niedokrwiennej serca o 30%. Spożywanie mięsa czerwonego niosło ze sobą większe ryzyko choroby niedokrwiennej serca w porównaniu ze spożywaniem w równoważnych porcjach białka pochodzącego z ryb lub drobiu.

Uzyskane wyniki można wyjaśnić analizując zawartość składników uczestniczących w rozwoju procesów miażdżycowych w poszczególnych produktach. Równoważna porcja mięsa czerwonego zawiera w porównaniu z porcją ryb więcej cholesterolu, kwasów tłuszczowych nasyconych, nienasyconych w konfiguracji trans oraz charakteryzuje się większą gęstością kalorii. Tymczasem badania epidemiologiczne wskazują, że oprócz cholesterolu szczególnie niekorzystną rolę w procesach naczyniowych odgrywają właśnie kwasy tłuszczowe nasycone i kwasy tłuszczowe nienasycone w konfiguracji trans. Sprzyjają one procesom zakrzepowym, hamują funkcję receptora LDL, upośledzają funkcjonalność cząsteczek HDL, wazoreaktywność naczyń, oraz uczestniczą w modulacji procesów zapalnych.

Znaczenie kwasów trans w diecie mięsnej widać również w odniesieniu do ryzyka związanego ze spożyciem jajek. Te relatywnie bogate w cholesterol substancje nie zawierają praktycznie kwasów tłuszczowych w konfiguracji trans i w badaniu Nurses Health Study ich spożycie nie wiązało się ze zwiększonym ryzykiem choroby wieńcowej. Spożycie orzechów i migdałów, bogatych w kwasy wielonienasycone z kolei redukowało ryzyko choroby niedokrwiennej serca o 32%.

W podsumowaniu autorzy wskazują, iz ryzyko sercowo-naczyniowe w populacji amerykańskiej może być znacząco zmniejszone poprzez zmianę spożywanych pokarmów będących źródłem  białka w diecie.

Opracowane na podstawie: Circulation / 31 sierpnia 2010
Marek Kowrach