„Stary” lek w nowym wskazaniu? Allopurinol w chorobie wieńcowej

Renjith Antony i Henry J. Dargie – Allopurinol for chronic stable angina: old drug, new tricks? LINK: Lancet 2010;375:2126

Większość nowych metod leczenia i leków badanych i wprowadzonych do leczenia choroby wieńcowej w ciągu ostatnich lat dotyczyło jej form ostrych: niestabilnej choroby wieńcowej i ostrych zespołów wieńcowych. Mniej uwagi poświęca się stabilnej chorobie wieńcowej, choć przecież jest ona znacznie bardziej powszechna.

Istnieje wiele sposobów leczenia stabilnej choroby wieńcowej, począwszy od modyfikacji stylu życia, leków przeciwdławicowych i rewaskularyzacji po leki modyfikujące przebieg choroby i zmniejszające ryzyko powikłań. Należą do nich statyny, inhibitory konwertazy angiotensyny oraz leki przeciwpłytkowe.

Śmiertelność w stabilnej chorobie wieńcowej nie jest wysoka, lecz nawet pomimo optymalnego na dzień dzisiejszy leczenia włącznie z rewaskularyzacją, objawy choroby są trudne do usunięcia i znacząco pogarszają jakość życia pacjentów. Autorzy niniejszego komentarza na łamach pisma Lancet odnoszą się do pracy Nomana i wsp., zamieszczonej w tym samym numerze i wskazującej, że allopurinol może być cennym lekiem w stabilnej chorobie wieńcowej.

Praca Nomana i wsp. to randomizowane badanie z podwójnie ślepą próbą, do którego włączono chorych ze stabilną chorobą wieńcową, potwierdzoną angiograficznie, z cechami elektrokardiograficznymi przejściowego niedokrwienia. Allopurinol zwiększył całkowity czas wysiłku, czas do wystąpienia obniżenia odcinka ST oraz czas do wystąpienia bólu podczas elektrokardiograficznej próby wysiłkowej. Dotychczas do leków o klasycznym działaniu przeciwdławicowym zaliczano beta-adrenolityki, nitraty, blokery kanału wapniowego, trimetazydynę, nikorandil oraz iwabradynę.

Blokowanie oksydazy ksantynowej przez allopurinol może działać przeciwdławicowo w różnych mechanizmach, na przykład zmniejszając stres oksydacyjny, czy polepszając czynność śródbłonka naczyń. Warto jednak zauważyć, że allopurinol u pacjentów z niewydolnością serca nie poprawiał tolerancji wysiłku w badaniu Gavina i wsp. sprzed kilku lat. Stosowane w tamtym badaniu dawki były jednak o połowę niższe niż w komentowanym badaniu pacjentów z chorobą wieńcową.

Tak czy inaczej, działanie allopurinolu w chorobie w wieńcowej należy raczej przypisać mechanizmom metabolicznym niż hemodynamicznym. Podobnie działa  trimetazydyna, częściowy inhibitor oksydacji kwasów tłuszczowych, zmieniając główne źródło pozyskiwania energii- zamiast oksydacji kwasów tłuszczowych na oksydację glukozy.  Badanie Nomana i wsp. umieszcza allopurinol na liście potencjalnych leków przeciwdławicowych o działaniu metabolicznym, jednak potrzeba dalszej pracy, by działanie to potwierdzić, lepiej zrozumieć jego mechanizm oraz ocenić bezpieczeństwo takiego leczenia.

Opracowane na podstawie: Lancet / 19 czerwca 2010
Krzysztof Kukuła