Depresja i lęk a reaktywność płytek krwi u osób z chorobą wieńcową

Ilan S. Wittstein – Depression, anxiety, and platelet reactivity in patients with coronary heart disease LINK: Eur Heart J 2010;31:1548

Dla nikogo nie jest już dziś tajemnicą, że przewlekły stres emocjonalny jest jednym z czynników ryzyka choroby wieńcowej. Szczególne znaczenie wydają się mieć takie  jego przejawy  jak depresja, lęk, gniew, wrogość. Co więcej, w przypadku osób z już rozpoznaną chorobą wieńcową, towarzysząca depresja w istotny sposób pogarsza rokowanie i zwiększa śmiertelność z powodu choroby wieńcowej. Mniej udowodnione jest znaczenie innych zaburzeń afektu.

Autor komentarza przedstawia potencjalne mechanizmy receptorowe, stanowiące pomost pomiędzy negatywnymi emocjami a bezpośrednim wpływem na układ krążenia, czy układ krzepnięcia. Wskazuje między innymi na możliwość wpływu emocji za pośrednictwem receptorów serotoninowych na wydzielanie czynników prozapalnych i aktywację płytek krwi. Przytacza pracę zamieszczoną w tym samym numerze European Heart Journal, której autorami są Zafar i wsp.

Autorzy ci przeanalizowali wpływ zarówno depresji, jak i lęku na aktywność płytek krwi u osób ze stabilną chorobą wieńcową. Jest to badanie przekrojowe, w którym 83 chorych po przebytym ostrym zespole wieńcowym (OZW) oceniono pod kątem występowania objawów depresji (Beck Depression Inventory) i lęku (część dotycząca lęku z Hospital Anxiety and Depression Scale). U wszystkich uczestników badania oceniono reaktywność  płytek krwi (agregometria optyczna i cytometria przepływowa) 3 miesiące po OZW, podczas leczenia kwasem acetylosalicylowym i klopidogrelem.

U osób z objawami zarówno lęku, jak i depresji, reaktywność płytek zależna od serotoniny była znacznie podwyższona. Podobnie było u osób z objawami lęku, ale już nie u osób jedynie z objawami depresji. Co więcej, natężenie objawów lęku korelowało z natężeniem serotoninozależnej aktywacji płytek krwi. W analizie wieloczynnikowej jedynie objawy lęku pozostały niezależnym czynnikiem predykcyjnym zwiększonej aktywacji płytek krwi zależnej od serotoniny.

Jakkolwiek autorzy podsumowują wyniki prace w ten sposób, iż objawy lęku w większym stopniu niż depresji wpływają na aktywność płytek krwi zależną od serotoniny, to autor komentarza ma więcej wątpliwości. Przestrzega, iż pacjenci nie zawsze precyzyjnie postrzegają swoje objawy i często trudno im odróżnić cechy depresji od lęku. Dlatego stosowane skale nie są do końca dokładne. Niewątpliwie jednak badanie Zafara i wsp. jest nowatorskie i może być podstawą generacji nowych hipotez badawczych.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / lipiec 2010
Krzysztof Kukuła