Zmienność ciśnienia tętniczego: implikacje kliniczne

Eamon Dolan i wsp – Blood Pressure Variability Clarity for Clinical Practice LINK: Hypertension 2010;56:179

Na łamach Hypertension ukazał się ciekawy komentarz redakcyjny poświęcony problemowi zmienności ciśnienia tętniczego (BPV). Do tej pory w prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych koncentrowano się na  redukcji wartości ciśnienia tętniczego. Wyniki opublikowanych niedawno w Lancet i Lancet Neurology badań Rothwella i wsp. pokazują, że dodatkowe korzyści można osiągnąć dzięki redukcji zmienności ciśnienia tętniczego.

Przeprowadzone przez Rothwella trzy metaanalizy dowodzą, że BPV mierzona podczas wizyt klinicznych lub za pomocą ABPM jest silnym predyktorem udaru mózgu i innych zdarzeń sercowo- naczyniowych. Najskuteczniejszymi lekami w redukcji BPV są blokery kanałów wapniowych. Nieco słabiej w tym zakresie działają diuretyki tiazydowe. Z kolei lekiem najmniej korzystnym, zwiększającym BPV, jest atenolol. Autorzy komentarza podkreślają zatem, że atenolol jako lek pierwszego rzutu powinien być stosowany tylko przy współistnieniu innych ważnych wskazań, takich jak choroba niedokrwienna serca.

Nie ma danych dotyczących wpływu pozostałych beta-blokerów na BPV. W przypadku inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) i blokerów receptora angiotensynowego (ARB) wyniki badań są sprzeczne, chociaż najwięcej danych o korzystnym wpływie redukcji BPV pochodzi z badania ASCOT-BP (amlodypina/peryndopryl vs tiazyd/atenolol).

Z punktu widzenia lekarza prowadzącego chorego z nadciśnieniem tętniczym ważne jest udoskonalenie metod elektronicznego gromadzenia danych, które pozwolą na ocenę trendów zmian ciśnienia tętniczego, a także powszechny dostęp do ABPM. Na uwagę zasługuje innowacyjna terapia tabletką „flexipill”. Jest ona połączeniem leków w dawkach dostosowywanych przez lekarza w zależności od wartości ciśnienia tętniczego. Aktualnie dostępne „flexipill” to połączenia ARB i inhibitorów ACE z blokerami kanałów wapniowych lub z diuretykami tiazydowymi oraz połączenia beta-blokerów i inhibitorów reniny z diuretykami tiazydowymi. Terapia złożona zmniejsza ryzyko działań niepożądanych mogących wystąpić przy stosowaniu dużych dawek leków w monoterapii i poprawia przestrzeganie przyjmowania leków przez chorego. Co istotne zapewnia nie tylko obniżenie średniego ciśnienia tętniczego, ale dzięki zastosowaniu leków o różnym mechanizmie działania także możliwość redukcji BPV.

Opracowane na podstawie: Hypertension / sierpień 2010
Justyna Rybicka