O opłacalności zaleceń American Diabetes Association

Rui Li i wsp – Cost-effectiveness of interventions to prevent and control diabetes mellitus:a systematic review LINK: Diabetes Care 2010;33:1872

W ostatnim numerze Diabetes Care podjęto niemały trud oceny zaleceń American Diabetes Association pod względem farmakoekonomicznym. Przyjmuje się, że nieopłacalne są te zalecenia, które w ostatecznym rozrachunku kosztują zbyt dużo w porównaniu korzyściami zdrowotnymi, które dzięki nim można osiągnąć.

W powszechnie przyjętej klasyfikacji oblicza się koszty zastosowanej interwencji w odniesieniu do uzyskanego jednego roku życia, skorygowanego o jego jakość (quality-adjusted life years, QALY) lub wydłużenia życia o rok (life years gained, LYG).   Wyróżnia się  interwencje związane w ostatecznym rachunku z oszczędnościami (cost saving), interwencje wysoce efektywne  stosunku do kosztów (very cost effective)  tzn. koszt LYG i QALY w zakresie 0-25000$, interwencje korzystne pod względem faramkoekonomicznym (cost effective)  tj. koszt LYG i QALY w zakresie 25000-50000$, działania o granicznych korzyściach (marginally cost effective)  tj. 50000-100000$ wydanych na LYG i QALY. Wyższe koszty tj. >100000$ uznawane są za niekorzystne pod względem farmakoekonomicznym.

Do działań najbardziej opłacalnych (cost saving), w ostatecznym rozliczeniu zmniejszających koszty, można zaliczyć intensywne leczenie nadciśnienia tętniczego inhibitorami enzymu konwertującego  angiotensynę, zapobieganie przewlekłej niewydolności nerek za pomocą inhibitorów enzymu konwertującego  angiotensynę lub blokerów receptorów angiotensyny II, kompleksową opiekę zapobiegającą rozwojowi stopy cukrzycowej, a także intensywne i wielokierunkowe metody  wczesnego wykrywania czynników ryzyka i powikłań  cukrzycy typu 1 i typu 2.

Do interwencji bardzo efektywnych w bilansie farmakoekeonomicznym można zaliczyć: intensywną modyfikację stylu życia u osób z upośledzoną tolerancją glukozy, intensywną kontrolę glikemii u chorych ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2 (jak w badaniu UKPDS), terapię statynami, interwencje sprzyjające rzuceniu palenia, badania skriningowe w kierunku retinopatii, natychmiastową witrektomię. Do tej grupy należy zaliczyć również badania skriningowe w kierunku cukrzycy u osób rasy czarnej w wieku 45-54 lat.

Rutynowy coroczny skrining w kierunku retinopatii, a także badania przesiewowe całej populacji w kierunku cukrzycy nie są w pełni opłacalne. Z przedstawionej analizy wynika, że większość rekomendacji ADA nie tylko znajduje uzasadnienie w redukcji zdarzeń klinicznych, ale również korzystnie wypada w analizie kosztów, często w ostatecznym rozrachunku przynosząc korzyści finansowe.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / sierpień
Marek Kowrach