Dieta Atkinsa vs dieta klasyczna w leczeniu otyłości – obserwacja dwuletnia

G.D. Foster i wsp – Weight and metabolic outcomes after 2 years on a low-carbohydrate versus low-fat diet. A randomized trial LINK: Ann Intern Med 2010;153:147

Gary D. Foster i wsp. na łamach Annals of Internal Medicine przedstawili pracę, ważną z punktu widzenia nie tylko praktyki medycznej, ale również szerszej, społecznej dyskusji o diecie. Autorzy w okresie dwóch lat porównali w grupie 307 otyłych osób  (średnia wieku 45,5 lat, BMI-36 kg/m2), bez innych obciążeń (tj. innych chorób, cukrzycy, niekontrolowanego nadciśnienia tętniczego) skuteczność dwóch rodzajów diet: klasycznej diety redukcyjnej z niską zawartością tłuszczu oraz diety określanej jako niskowęglowodanowa, a realizującej zasady odżywiania wg Atkinsa.

W diecie niskowęglowodanowej, opartej na nielimitowanym spożyciu tłuszczów i białek, w początkowym okresie pozwalano na spożycie węglowodanów, pochodzących głównie z warzyw, w ilości nie przekraczającej 20 g/dobę, a następnie zwiększano ilość dozwolonych węglowodanów o 5 g/tydzień, do ustabilizowania redukcji masy ciała. Podstawą diety niskotłuszczowej było ograniczenie ilości spożywanych kalorii do 1200-1800 kcal/dobę, a ilość kalorii pochodzących z tłuszczów nie przekraczała 30%. Obie diety uzupełniała interwencja behawioralna.

Po dwóch latach stwierdzono istotną redukcję masy ciała, wynoszącą w obu grupach około 7%. Ważne okazały się niektóre różnice w monitorowanych parametrach biochemicznych i hemodynamicznych. W początkowym okresie u chorych z dietą niskowęglowodanową obserwowano zwiększoną ilość ketonów w moczu. Różnica uległa zatarciu w miarę zwiększania ilości węglowodanów. Ciśnienie tętnicze, zarówno skurczowe i rozkurczowe, uległo obniżeniu w obu grupach, co zależało prawdopodobnie głównie od utraty masy ciała. Po 24 miesiącach większą redukcję ciśnienia rozkurczowego stwierdzono w grupie diety Atkinsa.

W pierwszych sześciu miesiącach w grupie diety Atkinsa stężenia cholesterolu LDL wzrosły, by następnie stopniowo obniżyć się po dwóch latach poniżej poziomu wyjściowego. Stężenia cholesterolu LDL w grupie diety klasycznej ulegały stopniowemu zmniejszeniu, a po dwóch latach nie stwierdzono w tym zakresie różnic pomiędzy obydwoma grupami. Istotnie zmalały w obu grupach stężenia cholesterolu VLDL, natomiast wzrosły stężenia cholesterolu HDL. Przyrost ten był istotnie większy w grupie diety niskowęglowodanowej, a autorzy wielkość tego przyrostu, wynoszącego około 23% poziomu wyjściowego, przyrównali do efektu leczenia kwasem nikotynowym. W obu grupach sucha masa ciała uległa zmniejszeniu o 7%, a zawartość tkanki tłuszczowej od 11-20%.

Porównywane diety w połączeniu z interwencją behawioralną wykazały się podobną skutecznością w zakresie redukcji masy ciała. Zdaniem autorów u osób otyłych dieta niskowęglowodanowa może stanowić alternatywę dla klasycznej diety niskokalorycznej.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 3 sierpnia 2010
Marek Kowrach