Metoda próby samobójczej jako czynnik predykcyjny kolejnego, skutecznego samobójstwa

Runeson i wsp – Method of attempted suicide as predictor of subsequent successful suicide: national long term cohort study LINK: BMJ 2010;341:c3222 (dostępny pełen tekst)

Samobójstwo jest jedną z częstszych przyczyn przedwczesnych zgonów. Na łamach British Medical Journal ukazała się praca Runesona i wsp. na temat związku pomiędzy sposobami, którymi chorzy usiłowali wcześniej odebrać sobie życie a ryzykiem następnego, skutecznego samobójstwa.

Ryzyko samobójstwa po nieskutecznej próbie samobójczej wynosi około 10% w obserwacji odległej. Znanymi czynnikami ryzyka są płeć męska, starszy wiek u kobiet oraz choroby psychiczne. Nie wiadomo natomiast jak wpływ na ryzyko skutecznego samobójstwa ma sposób, w jaki chorzy wcześniej próbowali odebrać sobie życie. Poprzednio, nawet w dużych badaniach, grupy nie były wystarczająco liczne, aby poddać analizie rokownicze znaczenie poszczególnych sposobów usiłowania samobójstwa w odniesieniu do skuteczności kolejnych prób.

W pracy Runesona i wsp. wzięło udział łącznie 48 649 osób hospitalizowanych w Szwecji w latach 1973-1982 z powodu próby samobójczej.  Podczas do 31 lat obserwacji  samobójstwo skutecznie popełniło 11,8% badanych. Najczęstszą stosowaną metodą usiłowania samobójstwa w badanej grupie było zatrucie (83,8%) i autorzy uznali je za kategorię referencyjną.

W odniesieniu do niej największe ryzyko  skutecznego samobójstwa obserwowano u osób, które zastosowały wcześniej powieszenie, zadzierzgnięcie lub uduszenie – skuteczne samobójstwo popełniło później odpowiednio 54% mężczyzn i 57% kobiet. W  grupie, która w pierwszej próbie stosowała zatrucie oraz zadawanie ran ciętych i kłutych, samobójstwo skutecznie popełniło 10-13% badanych. Proporcja ta była  wyższa u osób, które wyjściowo zastosowały inną metodę popełniania samobójstwa – skok z wysokości, utonięcie i inne  (22-40%).

Niezależnymi czynnikami ryzyka były zaburzenia psychotyczne, afektywne i inne choroby psychiczne.  Otrzymane wyniki wskazują, że w praktyce klinicznej, w ocenie ryzyka ponownej próby samobójczej  i planowaniu dalszej opieki należy brać pod uwagę metodę przyjętą przez pacjenta we wcześniejszej próbie.

Opracowane na podstawie: BMJ / 13 lipca 2010
Magdalena Piątkowska