Dysglikemia a choroby układu sercowo-naczyniowego – od jakich wartości glikemii na czczo rośnie ryzyko?

H.C. Gerstein – More insights on the dysglycaemiau2013cardiovascular connection LINK: Lancet 2010;375:2195

Czy graniczne wartości stosowane w rozpoznawaniu cukrzycy, nieprawidłowej tolerancji glukozy lub nieprawidłowej glikemii na czczo mają oparcie w pracach epidemiologicznych, badających związek między dysglikemią a chorobami układu sercowo-naczyniowego? Czy związek ten ma charakter ciągły, czy też można wyznaczyć punkty, od których ryzyko to zaczyna rosnąć? Odpowiedzi przynosi komentarz redakcyjny Gersteina na łamach The Lancet, poświęcony zależności między stężeniem glukozy a ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego.

Biorąc pod uwagę fakt, że cząsteczka glukozy jest jednym z ważniejszych składników zapewniających produkcję energii w zakresie stężeń fizjologicznych dla metabolizmu, trudno znaleźć uzasadnienie o szkodliwości glukozy, zatem rozsądne wydaje się przyjęcie wartości progowych, od których ryzyko rośnie.

Potwierdzają to prezentowane na łamach tego samego numeru The Lancet wyniki przeprowadzonej w ramach programu Emerging Risk Factors Collaboration metaanalizy 102 badań epidemiologicznych z udziałem blisko 700 000 osób.  Wykazano w niej, że cukrzyca zwiększała ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca i udaru niedokrwiennego dwukrotnie a udaru krwotocznego mózgu o 56%. Nieprawidłowa glikemia na czczo (5,6 mmol/l-7,0 mmol/l, 100-126 mg/dL)  powodowała wzrost ryzyka choroby niedokrwiennej o 11-17%.

Ważnym rezultatem przedstawionej metaanalizy jest fakt wyznaczenia podstawowych stężeń, glukozy, powyżej których rosło ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego. Pokrywały się one  z przyjętymi definicjami dysglikemii – w uznanym fizjologicznym zakresie stężeń 3,9-5,6 mmol/l (70-100 mg/dl) nie obserwowano gradientu wzrostu ryzyka chorób układu sercowo naczyniowego.

Należy jednak pamiętać, że od samego wzrostu glikemii większy udział w rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych mają kojarzące się z dysglikemią i wymagające oddzielnej interwencji zaburzenia, takie jak insulinooporność, zaburzenia metabolizmu kwasów tłuszczowych, lipidów, zaburzenia układu współczulnego, wydzielania glukagonu, inkretyn, sterydów, układu renina angiotensyna-aldosteron. Potwierdzają to wyniki badań, w których zmniejszenie stężeń glukozy nie powodowało w krótkim czasie  znaczącej redukcji powikłań o charakterze makroangiopatii.

Opracowane na podstawie: Lancet / 26 czerwca
Marek Kowrach