Melancholia jako odrębna jednostka chorobowa w klasyfikacji DSM-5?

G. Parker i wsp – Issues for DSM-5: whither melancholia? The case for its classification as a distinct mood disorder LINK: Am J Psychiatry 2010;167:745

Depresja endogenna, nazywana też melancholią, nie jest w aktualnych systemach diagnostycznych (np. DSM IV) uznawana za odrębną jednostkę chorobową, mimo, iż przez wiele lat tak właśnie było. Obecnie wyróżnia się jedynie „depresję o cechach melancholii” jako szczególną postać depresji. W konsekwencji melancholia nie znajduje należnego jej miejsca w dużych programach badawczych (np. STAR D) i w algorytmach terapeutycznych.  

W  komentarzu na łamach American Journal of Psychiatry Parker i wsp. oddali głos na rzecz umieszczenia melancholii jako odrębnej jednostki psychiatrycznej w nowo powstającej klasyfikacji DSM-5. Ich zdaniem melancholia ma odrębne cechy kliniczne, biologiczne i terapeutyczne. Należy wśród nich wymienić nieproporcjonalne do czynników stresowych obniżenie nastroju, nadmierne poczucie winy, nieustający lęk, stłumioną odpowiedź emocjonalną, stale obecny brak odczuwania przyjemności, w połączeniu ze spowolnieniem myślenia, aktywności ruchowej, mowy, anergią. W melancholii obserwuje się  niekiedy spontaniczne pobudzenie wyrażające się niepokojem ruchowym i stereotypowymi ruchami.

Efektem melancholii są również zaburzenia poznawcze ze zmniejszeniem zdolności do koncentracji i pamięci operacyjnej. Pojawiają się zaburzenia funkcji wegetatywnych: wczesne ranne budzenie, utrata apetytu, masy ciała, zmniejszenie libido. Obserwuje się hiperkortyzolemię, zaburzenia psychomotoryczne, zmniejszenie latencji dla snu REM i ograniczenie głębokiego snu.

Chorzy na depresję endogenną lepiej odpowiadają na trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne niż nowoczesne leki z grupy inhibitorów zwrotnego wychwytu serotoniny. Skuteczna jest terapia elektrowstrząsami, a malo skuteczne różnego rodzaju formy psychoterapii. Melancholia wydaje się wg Parkera i wsp. schorzeniem, o którym decydują bardziej konstytutywne cechy organizmu, o bardziej stałym obrazie i mniejszym zróżnicowaniu przebiegu niż inne formy depresji. Tym samym wymaga odrębnego postępowania terapeutycznego, co uzasadnia umieszczenie jej jako oddzielnej kategorii w nowej klasyfikacji DSM-5.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / Lipiec 2010
Marek Kowrach

Dodaj komentarz