Dietetyczne leczenie nadciśnienia

Frank M. Sacks i Hannia Campos – Dietary therapy in hypertension LINK: N Engl J Med 2010;362:2102

Jakkolwiek nadciśnienie rozpoznajemy powyżej wartości 140/90 mm Hg, to ryzyko niektórych powikłań rośnie już od wartości ciśnienia 115/75 mm Hg. W Stanach Zjednoczonych w grupie osób w wieku 30 lat nadciśnienie występuje jedynie u 10%, ale w grupie sześćdziesięciolatków już u 50%. W New England Journal of Medicine zamieszczono pracę przeglądową dotyczącą wpływu diety na ciśnienie tętnicze

Wiadomo, że w leczeniu nadciśnienia ważna jest dieta. U wegetarian i osób spożywających głównie produkty roślinne przy niskim spożyciu sodu w zasadzie nie obserwuje się wzrostu częstości występowania nadciśnienia z wiekiem. Wysokie spożycie sodu niewątpliwie koreluje z ryzykiem rozwoju nadciśnienia. Dwie podstawowe interwencje dietetyczne wysoce skutecznie obniżają ciśnienie tętnicze: zmniejszenie spożycia sodu i redukcja masy ciała.

W pracy omawiane są prawdopodobne mechanizmy regulacyjne, mogące odpowiadać za rozwój nadciśnienia pierwotnego. Od nich zależy też skuteczność diety w leczeniu nadciśnienia. Taką dietę można ogólnie określić mianem prozdrowotnej. Nie jest ona odkrywcza i może zawierać wiele różnorodnych modyfikacji. Chodzi raczej o pewien model odżywiania, oparty na spożyciu owoców, warzyw, niskotłuszczowych produktów mlecznych, produktów zbożowych z dużą ilością błonnika, drobiu, ryb, orzechów, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Przeprowadzono poważne badania kliniczne  modyfikacji diety śródziemnomorskiej – diety DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension). U pacjentów z nadciśnieniem biorących udział w jednym z ramion badania DASH zanotowano średni spadek skurczowego ciśnienia tętniczego o 11,4 mm Hg oraz o 5,5 mm Hg w przypadku ciśnienia rozkurczowego.  Z kolei w badaniu ENCORE (Excercise and Nutrition Interventions for Cardiovascular Health) stosowano niskokaloryczną wersję diety DASH, uzyskując jeszcze lepsze efekty – redukcję ciśnienia o odpowiednio  16,1/9,9 mm Hg.

Nie ma więc wątpliwości, że zalecanie leczenia dietetycznego jest konieczne u wszystkich chorych na nadciśnienie tętnicze. Jest to niewątpliwie zaniedbywane, gdyż zarówno dla lekarza, jak i dla pacjenta wygodniej zastosować nieuciążliwe tabletki. Oczywiście leczenie farmakologiczne zwykle jest konieczne, nie należy jednak zapominać o modyfikacji diety, zwłaszcza u osób z nadwagą i w starszym wieku.

Autorzy artykułu załączają tabele dietetyczne, którymi można się posiłkować dla ustalenia planu żywienia. Dietę taką łatwiej wprowadzić i utrzymać w porozumieniu z poradnią żywieniową lub dietetykiem, czy też osobami specjalnie przeszkolonymi w tym kierunku. Choć nieco droższa, nie jest też kłopotliwa pod względem ekonomicznym.

Opracowane na podstawie: NEJM / 3 czerwca 2010
Krzysztof Kukuła

Dodaj komentarz