Apatia u pacjentów po udarze mózgu

Ricardo E Jorge i wsp – Apathy Following Stroke LINK: Can J Psy 2010;55:350 (dostępny pełen tekst)

Apatia jako niezależny zespół neuropsychiatryczny została zdefiniowana po raz pierwszy przez Marina w 1991 roku. Do jej oceny służy między innymi 18-punktowa Skala Oceny Apatii (Apathy Evaluation Scale) oraz skala apatii Starksteina. Apatia jest częstsza u ludzi z zaburzeniami poznawczymi, które mogą być obserwowane u pacjentów z udarem mózgu, chorobą Alzheimera czy chorobą Parkinsona. Częściej występuje również u pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi.

Na łamach The Canadian Journal of Psychiatry opublikowano przegląd badań poświęconych apatii u chorych po udarze mózgu. Badacze przeprowadzili poszukiwania prac w bazach naukowych takich jak PubMed, MEDLINE i PsycINFO. Zgodnie z zawartymi w nich danymi częstość występowania apatii po udarze mózgu ocenia się na 20-25%. Wydaje się, że poza zaburzeniami poznawczymi jest ona związana z przewlekłym przebiegiem stanu po udarze mózgu, charakteryzującym się postępującym upośledzeniem czynnościowym.

Z patofizjologicznego punktu widzenia apatia jest następstwem przerwania połączeń sieci neuronalnych łączących przedni zakręt obręczy, grzbietowo-przyśrodkową korę czołową i biegun czołowy z brzuszną częścią jądra ogoniastego oraz przednią i brzuszną część gałki bladej.

Dostępne są tylko nieliczne kontrolowane badania kliniczne dotyczące skuteczności leczenia apatii po udarze mózgu. Najczęściej dotyczą one agonistów dopaminergicznych i stymulantów. W kilku relatywnie małych badaniach wykazano, że lekami, które mogą znacząco zmniejszyć objawy apatyczne są inhibitory cholinesterazy i nefiracetam. Podsumowując, apatia jest częstym neuropsychiatrycznym powikłaniem udaru mózgu, upośledzającym funkcjonowanie chorych. Często jest skojarzona z depresją i zaburzeniami kognitywnymi, ale może występować samodzielnie. Nie ma rozstrzygających dowodów na to, który sposób leczenia apatii po udarze mózgu jest najlepszy.

Opracowane na podstawie: Canadian Journal of Psychiatry / Lipiec 2010
Justyna Rybicka