Wzrost użycia leków przeciwdepresyjnych a zmniejszenie współczynnika samobójstw na świecie

Gu00f6ran Isacsson i wsp – The increased use of antidepressants has contributed to the worldwide reduction in suicide rates LINK: Br J Psych 2010;196:429

W The British Journal of  Psychiatry ukazał się ciekawy artykuł w formie debaty na temat związku zwiększonego zastosowania leków przeciwdepresyjnych ze zmniejszeniem współczynnika samobójstw na świecie.

Argumenty potwierdzające tę tezę przedstawiają Göran Isacsson i Charles L. Rich. Twierdzą, że pacjenci podejmujący próby samobójcze przeważnie chorują na depresję. Związek między wzrostem przepisywania antydepresantów a spadkiem liczby samobójstw wykazano w 21 badaniach epidemiologicznych w kilku krajach. Wart odnotowania jest również fakt, że ograniczenie stosowania leków przeciwdepresyjnych u dzieci w USA w związku z ostrzeżeniami FDA mogło doprowadzić do wzrostu częstości samobójstw w tej grupie wiekowej. Badanie Sondergarda i wsp. wykazało, że im większa ilość leków przeciwdepresyjnych zostanie przepisana danemu pacjentowi, tym niższe indywidualne ryzyko samobójstwa. Ponadto, pośrednim efektem antydepresantów może być poprawa sytuacji socjalnej pacjenta.

Kontrargumenty dla tej tezy przedstawiają Jon Jureidini i Melissa Raven. Twierdzą oni, że depresja jest tylko jednym z możliwych czynników ryzyka samobójstwa, pozostałymi mogą być: alkoholizm, konflikty interpersonalne, ubóstwo, brak zatrudnienia i ciężka choroba somatyczna. Ponadto, w duńskim badaniu z lat 1995-1999 wykazano spadek współczynnika samobójstw zarówno u pacjentów leczonych lekami przeciwdepresyjnymi, jak i u nieleczonych. Należy również wziąć pod uwagę fakt, że antydepresanty mogą pogorszyć stan pacjenta na początku leczenia. W badaniu Tiihonena i wsp. wykazano, że im dłużej stosowano te leki  przed hospitalizacją z powodu próby samobójczej, tym większe było ryzyko kolejnej próby samobójczej w dalszej obserwacji. Autorzy wskazują również, że odstawienie antydepresantów może nasilać myśli samobójcze. Związane z tymi lekami możliwe działania niepożądane powinny dodatkowo skłonić lekarzy do oceny możliwych korzyści i ryzyka takiej terapii.

W konkluzjach obie pary autorów pozostają przy swojej opini zgadzając się, że konieczne są dalsze badania i obserwacje tego zagadnienia.

Opracowane na podstawie: British Journal Psychiatry / czerwiec 2010
Magdalena Piątkowska