Długośc telomerów a ryzyko nowotworowe

Peter Willeit i wsp – Telomere Length and Risk of Incident Cancer and Cancer Mortality LINK: JAMA 2010;304:69

Telomery to kompleksy nukleoprotein zlokalizowane na zakończeniach chromosomów, odpowiedzialne za ich integralność. Z każdym cyklem komórkowym  długość telomerów  zmniejsza się – odzwierciedlając procesy starzenia organizmu na poziomie komórkowym – przy  znacznym skróceniu dochodzi bowiem do zaburzeń replikacji komórek.

Wyniki badań eksperymentalnych na zwierzętach, badań podstawowych i genetycznych sugerują, że krótkie telomery (a w ich następstwie niestabilność chromosomów) przyczyniają się do nowotworowej transformacji komórek. Teoria ta wymaga potwierdzenia w prospektywnych badaniach epidemiologicznych, bowiem aktualne wyniki badań typu przypadek kontrola są rozbieżne. Dlatego też celem pracy prezentowanej na łamach Journal of the American Medical Association była ocena zależności pomiędzy długością telomerów w leukocytach a ryzykiem nowotworowym w prospektywnej włoskiej próbie populacyjnej Bruneck Study.

Długość telomerów oceniono w roku 1995 za pomocą reakcji PCR u 787 uczestników badania wyjściowo bez choroby nowotworowej, oceniając prospektywnie zapadalność i śmiertelność nowotworową w latach 1995-2005. W trakcie obserwacji chorobę nowotworową rozpoznano  u 92 uczestników  (11.7%) (zapadalność 13.3 na 1000 osobo-lat).

Krótkie telomery okazały się niezależnym (od klasycznych czynników ryzyka) czynnikiem ryzyka nowotworowego (iloraz hazardu [HR] 1.60; 95% przedział ufności [CI], 1.30-1.98; P<0.001).  Zapadalność wynosiła 5.1 (95% CI, 2.9-8.7) na 1000 osobo-lat w grupie z najdłuższymi telomerami i 22.5 (95% CI, 16.9-29.9) na 1000 osobo-lat w grupie z najkrótszymi telomerami. Co więcej obecność krótkich telomerów związana była z wyższym ryzykiem zgonu z powodu choroby nowotworowej  (HR 2.13; 95% CI, 1.58-2.86).

Jak podkreślają badacze, jest to pierwsze badanie populacyjne wykazujące tego rodzaju zależność. Co istotne obserwowane zależności dotyczyły zarówno mężczyzn jak i kobiet, a także różnych grup wiekowych.

Opracowane na podstawie: JAMA / 7 lipca 2010
Magdalena Lipczyńska