Czynniki ryzyka udaru mózgu- wyniki badania INTERSTROKE

Martin J O’Donnell i wsp – Risk factors for ischaemic and intracerebral haemorrhagic stroke in 22 countries (the INTERSTROKE study): a case-control study LINK: Lancet 2010;376:112

Udar mózgu jest drugą przyczyną zgonów na świecie i wiodącą przyczyną nabytej niepełnosprawności u osób dorosłych. Warto zatem z uwagą przestudiować wyniki opublikowanego w The Lancet badania INTERSTROKE, które sugerują, że za blisko 90% ryzyka wystąpienia udaru mózgu odpowiada 10 czynników ryzyka.

Badanie typu przypadek-kontrola przeprowadzono w 22 krajach, co istotne także tych o średnim i niskim dochodzie narodowym, gdzie zapadalność na udary mózgowe jest największa. Do analizy włączono 3000 pacjentów z pierwszym w życiu ostrym udarem mózgu (78% z udarem niedokrwiennym, 22% z udarem krwotocznym) i 3000 osób stanowiących grupę kontrolną.

Najsilniejszymi czynnikami ryzyka udaru mózgu, niezależnie od jego typu, okazały się: nadciśnienie tętnicze (skorygowany współczynnik ryzyka 2.64; ryzyko przypisane populacji 34.6 %), aktualne palenie tytoniu (2.09; 18.9%), stosunek obwodu talii do bioder (1,65 dla najwyższego vs najniższego tercyla; 26.5%), żywieniowa skala ryzyka (1.35 dla najwyższego vs najniższego tercyla; 18.8%) i regularna aktywność fizyczna (0.69; 28.5%).

Do pozostałych istotnych czynników ryzyka należały: cukrzyca (1.36;5%), nadużywanie alkoholu (1.51; 3.8%), czynniki psychospołeczne (stres psychosocjalny i depresja – 1.30; 4.6%), przyczyny sercowo-naczyniowe (migotanie/trzepotanie przedsionków, przebyty zawał serca, nabyta wada zastawkowa lub wszczepiona sztuczna zastawka – 2.38; 6.7%) oraz stosunek apolipoproteiny B do A1 (1.89; 9%).

Co ważne, 10 wymienionych wyżej czynników ryzyka odpowiadało za 88.1% ryzyka wystąpienia udaru mózgu, niezależnie od jego typu. Wszystkie 10 czynników miało istotny wpływ na ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego. Natomiast istotnymi czynnikami ryzyka udaru krwotocznego były przede wszystkim: nadciśnienie tętnicze, palenie tytoniu, stosunek obwodu talii do bioder, nieprawidłowa dieta i spożywanie alkoholu.

A zatem, jak podkreślają we wnioskach autorzy, działania mające na celu obniżenie wartości ciśnienia tętniczego, ograniczenie palenia tytoniu, promocję aktywności fizycznej i zdrowej diety mogą istotnie zmniejszyć częstość występowania udaru mózgu na świecie.

Opracowane na podstawie: Lancet / 10 lipca 2010
Justyna Rybicka