Farmakoterapia uzależnienia od alkoholu

Bankole A. Johnson – Medication treatment of different types of alcoholism LINK: Am J Psychiatry 2010;167:630

Na łamach American Journal of Psychiatry przedstawiono artykuł przeglądowy poświęcony uzależnieniu od alkoholu i nadużywaniu alkoholu. O wadze problemu świadczą amerykańskie dane epidemiologiczne. W 2000 roku odnotowano 20687 zgonów spowodowanych alkoholem, wyłączając ze statystyki samobójstwa i zabójstwa, a koszty jakie poniosło z tego powodu społeczeństwo wyniosły 185 miliardów dolarów amerykańskich. Niepokoi wysoki odsetek młodych ludzi nadużywających alkohol lub pijących niebezpiecznie (40% wśród studentów szkół wyższych).

Zdaniem autora, istnieje pilna potrzeba opracowania skutecznych i łatwych do wprowadzenia form terapii. Dotychczasowe metody oparte wyłącznie o psychoterapię, bez wspomagania farmakologicznego, nie zapewniają dużej skuteczności, bowiem aż 70% uzależnionych w ciągu roku powraca do nałogu. Autor jest zwolennikiem leczenia opartego o krótką wzmacniającą terapię behawioralną lub psychosocjalną oraz celowaną farmakoterapię zależną od formy nadużywania alkoholu czy typu uzależnienia

Farmakoterapia wpływa na funkcje dopaminergicznego układu mezolimbicznego, odpowiedzialnego za formowanie i podtrzymywanie neurobiologicznych mechanizmów uzależnień od alkoholu. Wykorzystywane są nie tyle bezpośrednie leki hamujące aktywność układu mezolimbicznego, ale leki oddziałujące na modyfikujące jego aktywność sieci  neuronalne z układu opioidowego, glutaminergicznego, serotoninergicznego i gabaergicznego. Do leków oddziałujących  na receptory gabaergiczne można zaliczyć topiramat i baklofen, na układ opioidowy wpływa antagonista receptorów opioidowych μ – naltrekson, na układ serotoninergiczny antagonista receptorów 5-HT3 – ondansetron.

Zdaniem autora, dotychczasowe wyniki prac badawczych dają nadzieję na wprowadzenie do leczenia uzależnienia od alkoholu efektywnej farmakoterapii, uzupełniającej krótkie formy psychoterapii. Farmakoterapia może odegrać decydującą rolę w skutecznym leczeniu uzależnienia od alkoholu, co ma znaczenie podstawowe wobec narastającej epidemii problemów alkoholowych. Dzięki osiągnięciom farmakoterapii lekarze opieki podstawowej będą w stanie prowadzić takie leczenie u większej liczby chorych.

Opracowane na podstawie: American Journal of Psychiatry / czerwiec 2010
Marek Kowrach