Zapobieganie zawałom serca przy pomocy szczepionek: mity i rzeczywistość

Mohammad Madjid, Daniel M. Musher – Preventing Myocardial Infarction With Vaccination: Myths and Realities LINK: JAMA 2010;303:1751

Eksperymenty nauk podstawowych a także wyniki wielu badań klinicznych   sugerują, że infekcje mogą być czynnikiem wyzwalającym ostry zespół wieńcowy. Dobrze udokumentowano rolę infekcji układu oddechowego, szczególnie grypy oraz pneumokokowego zapalenia płuc, w występowaniu ostrych zespołów wieńcowych u pacjentów wysokiego ryzyka. Zakażenia te mogą powodować nadmierną odpowiedź zapalną blaszki miażdżycowej o dużym ryzyku pęknięcia, powodując jej destabilizację, aktywację kaskady krzepnięcia, zamknięcie naczynia wieńcowego i, w konsekwencji, zawał serca.

Zarówno częstość występowania choroby wieńcowej i jej czynników ryzyka jak i częstość zakażeń wirusem grypy i zapaleń płuc jest  wysoka, prawdopodobnie więc każdego roku u tysięcy pacjentów po przebyciu takich zakażeń występują zdarzenia sercowo-naczyniowe. Ten potencjalny związek przyczynowy ma duże znaczenie kliniczne, ponieważ oferuje potencjalną możliwość zapobiegania zdarzeniom sercowo-naczyniowym poprzez prewencję i leczenie wymienionych zakażeń.

W Journal of American Medical Association Tseng i wsp. postanowili odpowiedzieć na interesujące pytanie: czy szczepienie przeciwko pneumokokowemu zapaleniu płuc wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka wystąpienia zawału sercu lub udaru mózgu? W retrospektywnym badaniu obejmującym dużą kohortę pacjentów autorzy oceniali częstość występowania zawałów serca i udarów mózgu u pacjentów szczepionych przeciwko pneumokokom w porównaniu z osobami, u których nie przeprowadzono szczepień. Analizie poddano dane kliniczne pochodzące od  360 000 dorosłych mężczyzn w wieku od 45 do 69 lat, bez wywiadu zawału serca lub udaru mózgu przed szczepieniem. Czas obserwacji wyniósł średnio cztery lata.

Po skorygowaniu wyników o występujące znane czynniki zakłócające, autorzy badania nie znaleźli związku pomiędzy uprzednim szczepieniem przeciwko pneumokokom a ryzykiem wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu. Niewątpliwą zaletą badania jest duża populacja objęta jednym systemem opieki zdrowotnej, ma ono jednak także kilka ważnych ograniczeń. Na negatywne  wyniki badania mogły wpłynąć preferencje lekarzy i pacjentów odnośnie stosowania szczepionki i związana z tym niejednorodność porównywanych grup (pacjenci zaszczepieni byli starsi i mieli więcej czynników ryzyka).

Zdaniem autorów komentarza, dla udowodnienia wpływu szczepienia przeciwko pneumokokom na incydenty sercowo-naczyniowe konieczne są badania o lepszej metodologii. Do czasu uzyskania takich wyników lekarze powinni koncentrować się na aktualnych wskazaniach do szczepienia, tym bardziej, że wskaźniki zaszczepienia w grupach docelowych są nadal niskie.

Opracowane na podstawie: JAMA / 5 maja 2010
Ewa Kowalik

Dodaj komentarz