Związek pomiędzy hipoglikemią a zdarzeniami sercowo-naczyniowymi

C.V. Desouza i wsp – Hypoglycemia, diabetes, and cardiovascular events LINK: Diabetes Care 2010;33:1389

Na łamach Diabetes Care dokonano podsumowania danych dotyczących zależności między wystąpieniem hipoglikemii, a chorobami układu sercowo-naczyniowego.  Autorzy pracy podkreślili, że już od wartości 70 mg% uruchamiają się mechanizmy kontrregulujące, dążące do przywrócenia homeostazy stężeń glukozy. Element tej reakcji stanowi zwiększone wydzielanie adrenaliny przez nadnercza i noradrenaliny przez układ współczulny. Jest to jeden z mechanizmów odpowiedzialnych za wzrost zużycia tlenu przez mięsień serca i tym samym wzrost ryzyka niedokrwienia i zagrażających życiu arytmii.

Wykazano, że w trakcie epizodów hipoglikemii pojawiają się sugerujące niedokrwienie zmiany odcinka ST w elektrokardiogramie. Widoczne jest także wydłużenie odstępu QT. Hipoglikemię obarcza się odpowiedzialnością  za niewyjaśnione, „łóżkowe” zgony u dorosłych z cukrzycą typu 1. Poza ciężkim uszkodzeniem mózgu, mogą za nie odpowiadać towarzyszące spadkowi poziomu cukru: niedokrwienie mięśnia serca, wydłużenie odstępu QT czy też proarytmie.

Poza   wzrostem stężeń adrenaliny i noradrenaliny, aktywowane są również inne mechanizmy, takie jak: nasilenie procesów zapalnych (wzrost stężenia CRP, interleukiny 1 i 6, TNF alfa), uszkodzenie śródbłonka, zwiększenie prozakrzepowych właściwości płytek i hamowanie fibrynolizy. Autorzy pracy zauważają jednak, że choć wystąpienie hipoglikemii (zwłaszcza ciężkiej) wiąże się z większą śmiertelnością, to nie wykazano jednoznacznie wzrostu ryzyka zgonów sercowo-naczyniowych w następstwie intensywnego leczenia cukrzycy.

Wprawdzie intensywna kontrola glikemii w badaniu ACCORD wiązała się ze wzrostem ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego o 33%, to jednak zwiększenia ryzyka nie można bezpośrednio przypisać częstej hipoglikemii. W analizach cząstkowych względne ryzyko zgonu w przypadku wystąpienia ciężkiej hipoglikemii było większe w grupie standardowej terapii, w porównaniu z terapią intensywną (RR- 2,87 vs 1,28).

Podsumowując: choć nie wykazano dotychczas jednoznacznych związków między hipoglikemią a ryzykiem zgonu sercowo-naczyniowego to jednak zależny od hipoglikemii wzrost ryzyka zgonu całkowitego wymaga podjęcia działań prewencyjnych. Za czynniki ryzyka hipoglikemii i związanych z nią zgonów należy uznać: błędy farmakoterapii, spożywanie alkoholu, nadmierna aktywność fizyczną, ograniczenie ilości przyjmowanych  kalorii, wiek podeszły, dysfunkcję nerek, zakażenia, zespoły otępienne i choroby psychiczne.

Opracowane na podstawie: Diabetes Care / czerwiec 2010
Marek Kowrach

Dodaj komentarz