Spożycie substancji słodzących a zaburzenia lipidowe u dorosłych

J.A. Welsh i wsp – Caloric sweetener consumption and dyslipidemia among US adults LINK: JAMA 2010;303:1490

Na łamach Journal of the American Medical Association (JAMA) przedstawiono ważną z punktu widzenia praktycznego analizę zależności pomiędzy liczbą kalorii pochodzących z dosładzania pokarmów (w tym z dosładzanych napojów gazowanych), a ryzykiem rozwoju dyslipidemii. Autorzy pracy posłużyli się danymi zgromadzonymi w latach 1999-2006 w ramach badania NHANES dla reprezentatywnej grupy dorosłych Amerykanów.

Średnie spożycie cukrów dodawanych do produktów spożywczych jako substancji dosładzających wyniosło 89,9 g (359 kcal), stanowiąc 15,8% dziennego zapotrzebowania kalorycznego. W analizie statystycznej większe dobowe spożycie dodatkowych cukrów wiązało się z istotnym obniżeniem stężeń cholesterolu HDL, wzrostem stężeń trójglicerydów, a u kobiet również ze wzrostem stężeń cholesterolu LDL.

Spożycie dużych ilości kalorii w postaci substancji słodzących, przekraczające  17,5% całkowitego dobowego spożycia kalorii niemal dwukrotnie zwiększało szansę stwierdzenia nieprawidłowego stężenie cholesterolu HDL (<40 mg% dla mężczyzn i <50 mg% dla kobiet) oraz około 1,5-krotnie szansę wystąpienia podwyższonych poziomów trójglicerydów (>150 mg%).

Mechanizmy odpowiedzialne za zaobserwowane zależności pozostają niewyjaśnione. Istotne znaczenie przypisywane jest przemianom metabolicznym fruktozy. Ma ona hamować klirens lipidów przez tkanki obwodowe i zwiększać ich syntezę w wątrobie (w tym syntezę VLDL). Zalecenie ograniczenia spożycia tłuszczów nasyconych i cholesterolu należy zatem uzupełnić o zalecenie ograniczenia spożycia pokarmów dosładzanych. Sumaryczna ilość kalorii pochodząca z ich spożycia nie powinna przekraczać 5% dobowego zapotrzebowania kalorycznego tj. wynosić mniej niż 100-150 kcal/dobę.

Opracowane na podstawie: JAMA / 21 kwietnia 2010
Marek Kowrach