Skrining raka płuc – blaski i cienie

Jennifer M. Croswell i wsp – Cumulative incidence of false-positive test results in lung cancer screening. A randomized trial LINK: Ann Intern Med 2010;152:505

W Annals of Internal Medicine warto zwrócić uwagę na wyniki badania z randomizacją, w którym oceniano częstość i następstwa fałszywie dodatnich wyników skriningu raka płuc. Wprawdzie wartość tomografii komputerowej w badaniach przesiewowych w kierunku nowotworów płuc nie została bezspornie wykazana, jednak omawiana metoda skriningowa stale zyskuje popularność. Zdaniem niektórych ekspertów, jest jedynie kwestią czasu, kiedy stanie się badaniem rutynowym, porównywalnym z mammografią i kolonoskopią. Czy warto do tego dążyć?

Autorzy z USA analizowali  ryzyko wystąpienia fałszywie dodatniego wyniku tomografii komputerowej wykonywanej rokrocznie w ramach skriningu raka płuc. Oceniali również częstość zbędnych procedur medycznych, będących następstwem fałszywie dodatniej tomografii. Badaną grupę stanowili czynni lub byli palacze w wieku 55-74 lata. Uczestników randomizowano do rokrocznych badań przesiewowych, polegających na wykonywaniu tomografii lub klasycznego radiogramu klatki piersiowej.

Łączne prawdopodobieństwo fałszywie dodatniego wyniku tomografii wynosiło 21% po 1 badaniu i 33% po dwóch badaniach. Odpowiednie wartości dla klasycznego radiogramu wynosiły 9% i 15%. Co ciekawe, skrining przy użyciu tomografii okazał się prawdziwie dodatni u 2% osób, a przy użyciu klasycznych radiogramów u 1% osób. Zbędną, inwazyjną procedurę diagnostyczną lub terapeutyczną wykonano u 7% pacjentów z fałszywie dodatnim wynikiem tomografii komputerowej i u 4% osób z fałszywie dodatnim radiogramem klatki piersiowej.

Podsumowując, przed opracowaniem ostatecznych rekomendacji dotyczących skriningu raka płuc należy rozważyć korzyści i zagrożenia wynikające z powszechnego stosowania niedoskonałych metod diagnostycznych.

Opracowane na podstawie: Annals of Internal Medicine / 20 kwietnia 2010
Krzysztof Kurek