Częstość rytmu serca a rokowanie w ostrych zespołach wieńcowych bez uniesienia odcinka ST – wyniki CRUSADE

Sripal Bangalore i wsp – The association of admission heart rate and in-hospital cardiovascular events in patients with non-ST-segment elevation acute coronary syndromes: results from 135 164 patients in the CRUSADE quality improvement initiative LINK: Europ Heart J 2010;31:552 (dostępny pełen tekst)

Częstość rytmu serca (HR) stanowi prosty wskaźnik kliniczny o istotnym znaczeniu rokowniczym. U pacjentów z rozpoznaną stabilną chorobą wieńcową wykazano liniową zależność pomiędzy HR a występowaniem incydentów sercowo-naczyniowych w obserwacji odległej. HR przy przyjęciu znalazła się w standardowych modelach oceny ryzyka w ostrych zespołach wieńcowych (ACS) – PURSUIT  i GRACE.  We wszystkich tych przypadkach przyjęto zależność liniową – im wolniejsza HR tym lepsze rokowanie. Np. w GRACE przyspieszenie HR o 30 uderzeń zwiększało ryzyko wystąpienia incydentu o 30% (skorygowany wskaźnik hazardu = 1.30; 95% CI 1.23–1.47).

W European Heart Journal  ukazała się kolejna analiza poświęcona tej zależności, tym razem u chorych z ACS bez uniesienia odcinka ST (NSTE-ACS). Wykorzystano w niej dane 139 194  chorych z NSTE-ACS, zebrane w programie CRUSADE (Can Rapid risk stratification of Unstable angina patients Suppress ADverse outcomes with Early implementation of the American College of Cardiology/ American Heart Association Guidelines National Quality Improvement Initiative). Z analizy wykluczono 4030 chorych ze skurczowym ciśnieniem tętniczym poniżej 90 mm Hg.

Za wartość referencyjną uznano HR 60–69 uderzeń na minutę.  Na podstawowy punkt końcowy złożyły się  incydenty szpitalne – zgony niezależnie od przyczyny, ponowne zawały serca i udary. Wszystkie wymienione oceniane osobno stanowiły wtórne punkty końcowe. Złożony punkt końcowy wystąpił w 8819 z 135 164 chorych (6.52%). Z  tej grupy zmarło 5271 (3.90%) chorych, kolejny zawał serca miało 3578 (2.65%) chorych, a udar w trakcie hospitalizacji 1038 (0.77%) chorych.

W porównaniu z grupą z HR 60-69 uderzeń na minutę, chorzy z szybszą HR mieli 2.2-razy wyższe ryzyko zgonu i 1.9 razy wyższe ryzyko udaru. Należy jednak odnotować, iż inaczej niż w poprzednich analizach zależność pomiędzy HR przy przyjęciu a zgonami i udarami miała kształt krzywej „J” (wzrost liczby incydentów przy bardzo wolnej i bardzo szybkiej czynności serca).

Zdaniem autorów pracy,   w odróżnieniu od stabilnej choroby wieńcowej, gdzie zależność ma charakter liniowy, w ACS optymalna częstość rytmu serca to 60-69/min, a korelacja ma kształt krzywej J. M.in. ze względu na liczebność badanej grupy, należy te dane uwzględnić przy tworzeniu modeli służących do prognozowania ryzyka chorych z NSTE-ACS.

Opracowane na podstawie: European Heart Journal / marzec 2010
Magdalena Lipczyńska