Przewlekłe choroby nerek – ważne jest wczesne rozpoznanie i zapobieganie

Matthew T James, Brenda R Hemmelgarn, Marcello Tonelli – Early recognition and prevention of chronic kidney disease LINK: Lancet 2010;375:1296

W pismie Lancet ukazał sie obszerny artykul pogladowy poświęcony przewlekłym chorobom nerek . Są to schorzenia powszechne, których częstość występowania rośnie na całym świecie. Odpowiednio wczesne rozpoznanie, na podstawie obecności białkomoczu lub zmniejszenia wielkości przesączania kłębuszkowego, może pozwolić na wczesną interwencję w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych, rozwoju niewydolności nerek oraz zgonów związanych z przewlekłą chorobą nerek.

W krajach uprzemysłowionych największą skuteczność badać przesiewowych potwierdzono w grupach wysokiego ryzyka, t.j. u osób starszych, z chorobami współistniejącymi (takimi jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby układu sercowo-naczyniowego) oraz w przypadku wywiadu rodzinnego w kierunku chorób nerek (rola badań skriningowych nie została jeszcze w pełni potwierdzona w krajach rozwijających się).

Dysponujemy skutecznymi metodami postępowania w celu spowolnienia postępu choroby i zmniejszenia ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych. Leczenie nadciśnienia tętniczego jest zalecane u wszystkich chorych z przewlekłą chorobą nerek oraz u chorych z grup ryzyka. U chorych z chorobą nerek w przebiegu cukrzycy oraz u osób z chorobami nerek przebiegającymi z białkomoczem zaleca się stosowanie inhibitorów enzymu konwertującego angiotensynę lub blokerów receptora dla angiotensyny. Prawidłowa kontrola glikemii pomaga zapobiec wystąpieniu wczesnych stadiów przewlekłej choroby nerek u pacjentów z cukrzycą. Stosowanie statyn i kwasu acetylosalicylowego przynosi korzyści u chorych z przewlekłą chorobą nerek i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym (choć konieczne są w tej grupie dalsze badania w celu ustalenia najskuteczniejszych metod prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych).

Opieka nad chorymi z przewlekłą chorobą nerek jest złożona, a dane z wielu badań wskazują na niższą od oczekiwanej częstość stosowania rekomendowanych metod leczenia, nawet u osób z wysokim ryzykiem wystąpienia niewydolności nerek lub chorób układu sercowo-naczyniowego. W Wielkiej Brytanii jedynie u jednej piątej osób z cukrzycą i przewlekłą chorobą nerek ciśnienie tętnicze krwi wynosi 130/80 mm Hg i poniżej, a mniej niż połowa z nich otrzymuje inhibitory konwertazy angiotensyny lub blokery receptora dla angiotensyny. Co więcej, jedynie u 50% osób z przewlekłą chorobą nerek w stadium 3-5 stosowane są leki przeciwpłytkowe lub preparaty obniżające poziom lipidów.

Należy zatem dążyć do poprawy leczenia chorych z przewlekłą chorobą nerek w warunkach podstawowej opieki zdrowotnej. Autorzy wskazują także na konieczność rozwoju lepszych metod klinicznych, które umożliwiłyby wyodrębnienie pacjentów z wyższym ryzykiem powikłań ze strony nerek oraz układu sercowo-naczyniowego, w celu jak najlepszego zużycia zasobów opieki zdrowotnej. Potencjalnie takich korzyści może dostarczyć zastosowanie technik predykcyjnych uwzględniających zarówno wielkość przesączania kłębuszkowego jak i występowanie białkomoczu. Nowe biomarkery pomogłyby w identyfikacji chorych zagrożonych progresją choroby nerek i rozwojem niewydolności nerek w przyszłości.

Opracowane na podstawie: Acta Psychiatrica Scandinavica / 10 kwietnia 2010
Ewa Kowalik