Statyny a ryzyko zakrzepicy żylnej i zatorowości

Perez i John R. Bartholomew – Statins can prevent VTE, but more study are needed LINK: Clev Clin J Med 2010;77:191 (dostępny pełen tekst)

W Celeveland Clinic Journal of Medicine ukazał się ciekawy artykuł przeglądowy podsumowujący dowody na skuteczność statyn w profilaktyce zakrzepicy żylnej i zatorowości. Publikacja powstała na kanwie wyników projektu badawczego JUPITER, w którym wykazano, że statyny obniżają ryzyko zakrzepicy żylnej i zatorowości u zdrowych osób z wysokim poziomem białka C-reaktywnego i prawidłowym stężeniem cholesterolu LDL.

Z teoretycznego punktu widzenia, statyny mogą zmniejszać ryzyko zakrzepicy poprzez zmniejszanie agregacji płytek, hamowanie ekspresji czynnika tkankowego i inhibitora aktywatora plazminogenu typu 1, pobudzanie ekspresji tkankowego aktywatora plazminogenu i trombomoduliny, jak również poprzez korekcję hiperlipidemii, która z dużym prawdopodobieństwem jest niezależnym czynnikiem patogenetycznym omawianej nieprawidłowości.

W badaniach typu case-control, w których oceniano przydatność statyn w prewencji zakrzepicy żylnej, redukcja ryzyka wynosiła od 20 do 60 procent. Z kolei, wyniki badań retrospektywnych wskazywały na brak wyższości statyn nad placebo w tym zakresie. W randomizowanym badaniu JUPITER, zapadalność na zakrzepicę żylną i zatorowość w grupie przyjmującej rosuwastatynę w dawce 20 mg/dobę była o połowę niższa od rejestrowanej w grupie placebo.

Pomimo zadowalających wyników projektu JUPITER, zalecanie rutynowego stosowania statyn w prewencji zakrzepicy żylnej byłoby działaniem przedwczesnym. Liczba osób, którym należałoby podawać lek, żeby uzyskać pożądany efekt zdrowotny, jest bardzo wysoka. Aktualnie, rozsądnym postępowaniem wydaje się nieprzerywanie stosowania statyn u tych osób z grup ryzyka zakrzepicy żylnej, które już wcześniej stosowały lek z tej grupy. Zasadność podawania statyn de novo wymaga weryfikacji w kolejnych badaniach.

Opracowane na podstawie: Cleveland Clinic Journal of Medicine / marzec 2010
Krzysztof Kurek